Wat is flare?

Lees dit artikel op de nieuwe website van paardenhoeven.info  
 
Flare is het naar buiten toe vervormen van de hoefwand. Veel paardenbezitters denken dat de naar buiten uitgewaaierde vorm de normale vorm van de voet is. Helaas: flare is één van de meest veelvoorkomende afwijkingen in de hoeven van het gedomesticeerde paard. Paarden met flare zullen vaak gevoelig lopen op harde bodem. Ze hebben een verhoogd risico op hoefbevangenheid, wittelijn ziekte, en barsten.

Het is belangrijk om flare te herkennen en te begrijpen dat dit een teken is dat de hoef niet in orde is. Daarna is het belangrijk om te weten wat je aan flare kunt doen. Een belangrijk stukje basiskennis voor elke paardeneigenaar!

Twee ponyhoeven, links zonder flare, rechts met flare

Hoe kun je flare herkennen?
In een gezonde hoef zonder flare loopt de hoefwand overal recht naar beneden, zowel bij de teen als de kwartieren.

Flare kun je makkelijk herkennen: de hoefwand waaiert naar buiten toe uit. Hoe lager bij de grond hoe sterker de hoefwand uitflared. De vorm van de hoef lijkt op een skischans, een bel, of van die jaren ’70 spijkerbroeken. Je kunt flare voelen door met je hand van boven naar beneden langs de hoefwand te strijken.

Een praktische manier om flare goed te kunnen zien: Hou een recht voorwerp (een vijl, pen of lineaal) langs de hoefwand. Een hoef zonder flare en de rechte lineaal sluiten naadloos aan op elkaar. Tussen een hoef met flare en de lineaal blijft een spleet zichtbaar.

Flare herkennen aan de onderkant van de hoef

Opgerekte witte lijn

Als je een hoef met flare aan de onderkant bekijkt zul je rond de zool, tussen de zool en de hoefwand, een verbrede witte lijn aantreffen. De witte lijn is soms een groeve, gevuld met vuil (en daardoor niet wit). Als je een opgerekte witte lijn van dichtbij bekijkt zie je streepjes. Dit zijn de epidermale lamellen.

In extreme gevallen (zoals bij hoefbevangenheid) is de witte lijn zo opgerekt dat de ruimte die is ontstaan opgevuld is met een wit wasachtig materiaal. In het engels wordt dit lamellar wedge genoemd vanwege de driehoekige vorm van dit materiaal in een doorsnede van de hoef.

De hoefwand kan niet spontaan weer recht worden, De witte lijn kan namelijk niet halverwege of anderaan weer aangroeien nadat deze is opgerekt of heeft losgelaten. Een nieuwe verbinding moet helemaal vanaf de kroonrand naar beneden groeien. De hoef is wat dit betreft goed te vergelijken met onze vingernagel. Een loszittende nagel zal niet vanzelf weer vastgroeien. Een nieuwe, goed verbonden nagel zal vanuit de nagelriem naar beneden moeten groeien.

Het nieuwste deel van de hoefwand, net onder de kroonrand, geeft aan onder welke hoek de hoef zou groeien als de witte lijn wel goed verbonden was.

De flexibele hoef
We ervaren de hoef als een massief, stevig en hard lichaamsdeel, maar schijn bedriegt. Door de hoef in beweging op video vast te leggen en in slow motion af te spelen is te zien hoe verrassend flexibel en elastisch de hoefwand eigenlijk is. Het materiaal van de hoefwand moet onder druk kunnen uitzetten en inkrimpen voor een goed functionerend hoefmechanisme. Een gezonde, sterke, goed bekapte hoef is prima in staat de enorme hoeveelheid druk die er op uitgeoefend wordt tijdens de beweging op te vangen zonder blijvend van vorm te veranderen. Een gezonde, stevig verbonden hoefwand zal moeiteloos elke stap uitzetten en daarna weer terugveren in de oorspronkelijke vorm.

Flare ontstaat als er te veel druk op de hoefwand uitgeoefend worden om terug te veren in de oorspronkelijke vorm. De hoefwand zal dan permanent naar buiten toe vervormen. De hele hoef kan in z’n geheel flaren of plaatselijk: bij de toon of bij de kwartieren, of alleen aan een kant (asymmetrisch). Conformatie, aanleg, hoefvorm, bekapping en de manier van bewegen en trainen beinvloeden de plaats waar flare ontstaat.

Als een paard druk op de achterkant van de hoef vermijdt zal hier een gebrek aan druk ontstaan en zal de hoef daardoor samentrekken. Dit wordt contractie genoemd en kan gezien worden als het tegenovergestelde van flare.

Van hoefijzers wordt gezegd dat ze de hoef beschermen. Maar waartegen beschermen hoefijzers eigenlijk? Ze beschermen hoeven met een te lange draagrand tegen de te hoge buitenwaarts gerichte druk. Als je naar bovenstaand schema kijkt begrijp je dat het vermijden van uitzetten flare voorkomt maar ook het hoefmechanisme belemmert goed te werken met in veel gevallen contractie als resultaat.

Oorzaken van flare
Mechanische flare – Flare ontstaat door de mechanische krachten die op de hoefwand inwerken als de hoefwand als draagrand gebruikt wordt en dus te lang is gelaten. Als de hoefwand te dun of flexibel is of van buitenaf uitgedund tijdens de bekapping zal er al bij minder hoge druk flare ontstaan.

Metabolische flare – Als de witte lijn verbinding verzwakt is door bijvoorbeeld een te hoog zetmeel en suiker gehalte in het voedsel of insuline intolerantie zal bij minder hoge druk al flare ontstaan. In de praktijk zal flare het resultaat zijn van zowel een metabolische als mechanische oorzaak.
kwartierbruise

Lange kwartieren en bloeduitstorting

Gevolgen van flare
Flare kan pijnlijk zijn. Druk om een idee te krijgen zelf eens stevig met een lange vingernagel op een hard oppervlak. Als je dan doordrukt klapt de nagel zelfs om met als gevolg een bloeduitstorting onder de nagel. Soortgelijke bloeduitstortingen zie je soms ook in witte hoeven. De hoefwand heeft dan zo hard aan het corium getrokken dat deze is gaan bloeden. Het bloed van de bloeduitstorting blijft onder de hoefwand zitten en groeit mee naar beneden tot de onderrand afslijt of afgevijlt wordt.

Een hoefwand met flare zal niet voldoende naar binnen gerichte druk kunnen uitoefenen. De gevolgen hiervan zijn een verminderd hoefmechanisme en een plattere zool. Paarden zullen hierdoor, zeker op hardere ondergrond, gevoelig gaan lopen (op eieren) of alsof ‘de vering er uit is’.

Flare veroorzaakt barsten en scheuren

Daarnaast kan flare leiden tot barsten, spleten en brokkels. Op zich is dat niet zo’n probleem. Het is de natuurlijke manier waarop de hoef het probleem juist probeert op te lossen. Als de hoefwand permanent te lang wordt gelaten kunnen barsten ontstaan die tot in de kroonrand doorlopen. De barsten kunnen geïnfecteerd raken met schimmels en bacteriën. Zelfs met de allerbeste hoefverzorging kan het een flinke tijd duren voordat deze problemen weer opgelost en uitgegroeid zijn.

Hoefbevangenheid is de ergste vorm van flare: De gehele witte lijn is verzwakt, de lamellen zijn geinflammeerd en scheuren in het allerergste geval compleet af.

Trimmen: Het beinvloeden van de krachten die op de hoef inspelen
We kunnen de vorm van de hoef niet direct veranderen door te vijlen of te snijden alsof we beeldhouwen in een blok marmer. Alleen het paard kan (vanaf de kroonrand) een gezonde hoef groeien met een perfect functionerende vorm. Wel kunnen we de vorm van de hoef op een indirecte manier beinvloeden. Door te trimmen kunnen we de krachten die op de hoef inwerken veranderen en verminderen en zodoende vervormingen voorkomen en laten uitgroeien.

Flare voorkomen en verhelpen
Om te voorkomen dat een paard flare krijgt of zorgen dat hij in staat is flare uit te laten groeien zijn een correcte trim en ruwvoer dieet van essentieel belang. Ook de andere sleutels spelen een rol.

1) Trimmen: Vaak, kort en afgerond
Trim paarden regelmatig, maar altijd voordat er flare ontstaat. De hoefwand moet zo kort zijn en zo regelmatig worden bekapt dat er geen dragende rand ontstaat die de hoefwand naar buiten trekt en spanning geeft op de lamellen. Een goed opgezette mustangrol zorgt voor een naar binnen gerichte kracht die de hoefwand onder druk juist tegen de interne structuur aan drukt.

Vijl bij het afronden van de mustangrol aan de buitenzijde nooit hoger dan de onderste 2 centimeter van de hoefwand. Streef ernaar zoveel mogelijk van de dikte van de hoefwand te behouden. De hoefwand mag ook niet te kort worden gevijld, om maximale naar binnen gerichte druk te behouden op het niveau van de zool.

Geef de hoefwand rondom overal gelijke dikte om de krachten die op de hoef inspelen zo gelijk mogelijk te verdelen. Volg bij het bepalen van de dikte de grens tussen de zool en de witte lijn. Op de plaats waar de witte lijn het breedst en meest opgerekt is kan dit tijdelijk betekenen dat er geen hoefwand meer te zien is van onderen.

Kwartierboogjes verlagen de druk op de zijkant van de hoef en zijn hierdoor onmisbaar voor het verhelpen en voorkomen van kwartierflare.

2) Dieet: Veel vezels, weinig suiker en zetmeel
Om de witte lijn sterk en strak te houden is het belangrijk dat paarden op een natuurlijk ruwvoer dieet gehouden worden. Hoe beter het voer aansluit op de eigenschappen van hun spijsverteringsstelsel en metabolisme hoe beter voor de witte lijn. Voer zo weinig mogelijk oplosbare koolhydraten (suikers en zetmeel – graan, biks, melasse, snoep) en zo veel mogelijk vezels, ruwvoer, in zo klein mogelijke porties per dag.

3) Mineralen
Voedingsstoffen die belangrijk zijn voor de kwaliteit, kracht en dikte van de hoefwand en een goede groei kunnen in ruwvoer in te beperkte mate aanwezig zijn. Het beste is om je ruwvoer te laten testen en te laten uitrekenen wat er aan ontbreekt. Als dit te moeilijk is kan een goed hoefsupplement ook heel goed helpen. Let op of alle belangrijke bouwstoffen er in zitten: Lysine, koper, zink, selenium, vitamine E en eventueel biotine. Omega 3 en 6 zijn belangrijk voor de waterafstotende werking en flexibiliteit van de hoef en zitten in de juiste verhouding in vers gras en in lijnzaad(olie).

4) Leefomgeving, klimaat en beweging
Door langdurig in het nat te staan worden veel hoeven zachter. Zachte hoeven flaren sneller. Niet makkelijk te realiseren in het nederlandse klimaat maar het is voor veel paarden belangrijk dat de hoeven een aantal uur van de dag op kunnen drogen. Geef paarden zo veel mogelijk beweging, en toegang tot een gevarieerde ondergrond. Beweging en doorbloeding zijn essentieel voor de gezondheid van de hoef en daarmee een van de sleutels om flare te voorkomen of te verhelpen.

Vijl flare NIET af aan buitenkant
Traditionele hoefsmeden verwijderen flare vaak vanaf de buitenkant. Dit is slechts een cosmetische oplossing en werkt averechts. De hoef ziet er van buiten dan netjes recht uit, maar de witte lijn verbinding is nog steeds opgerekt. Door flare van buiten weg te vijlen en dus te verdunnen en zachter te maken zal de hoef juist meer de neiging krijgen tot flare.
flare-removal

Flare wegvijlen vanaf de buitenkant is alleen cosmetisch en werkt averechts

• De hoefwand wordt er door uitgedund en verliest hiermee de toch al verminderde samentrekkende kracht die belangrijk is voor het hoefmechanisme en de concaviteit van de zool. Door flare verschillende achtereenvolgende bekappingen te verwijderen wordt de hoefwand aan de onderrand te dun. Soms gaan hoefsmeden hier in zo ver dat de voorkant van zwarte hoeven wit worden. De gepigmenteerde hoefwand is dan volledig afgevijld. Dit is de hardste buitenste beschermlaag van de hoefwand en die zit er niet voor niets!

• Door flare van buiten af te vijlen verliest de hoef zijn waterafstotende werking. De hoefwand zal zonder deze beschermlaag meer vocht absorberen en hierdoor nog zachter worden. De neiging tot flare zal hierdoor toenemen.

• Door flare van buiten te verwijderen verlies je inzicht in de werkelijke vorm van de hoef. Het maakt het moeilijk de hoef te lezen. Je ziet dus ook niet of de hoef vooruit gaat en sterker wordt.

Het uitgroeien van flare
Zodra de onderrand van de hoefwand kort wordt gevijld en afgerond met een mustangrol zal de verbinding tussen hoefwand en voet een kans krijgen behouden te blijven. Als deze trim elke maand herhaald wordt en het dieet in orde is, zal in ongeveer 5 tot 8 maanden de nieuwe groei van de goed verbonden, rechte hoefwand de onderrand bereiken. Vanaf dat moment zal de zool een mooie holle vorm gaan vertonen en het paard comfortabeler over diverse soorten ondergrond gaan lopen.

Het proces is goed te vergelijken met de transitie die paarden doormaken die net van de ijzers af zijn gekomen. Sommigen lopen al snel zonder problemen. Voor anderen duurt het langer voordat de gevoeligheid verdwijnt. Hetzelfde geldt voor paarden die de overgang maken van langere hoefwand (en flare) naar de kortere hoefwand van de natuurlijke bekapping. Sommigen zullen direct beter lopen als de hoefwand korter wordt gevijld en de trekkracht op de lamellen af is genomen. Andere paarden zullen door een periode van gevoeligheid heen moeten totdat de hoefwand weer stevig vast zit.

Flare uitgroeien kost geduld en een vertrouwen op de natuur. Als je het paard de tijd geeft en je volhoudt zul je zien dat een korte, afgeronde hoefwand uiteindelijk de beste hoeven oplevert: Hoeven zonder flare en een mooie holle zool zullen met gemak over elk soort terrein kunnen lopen.

Kwartierboogjes

Lees dit artikel op de nieuwe website van paardenhoeven.info 

Bij een traditionele bekapping wordt de onderrand van de hoefwand meestal tot een vlak niveau afgevijld, alsof de hoef wordt voorbereid voor het aanbrengen van een hoefijzer. De eerste plaats waar zo’n platte ‘weidetrim’ problemen geeft is ter hoogte van de kwartieren.

Hedendaagse trimmethoden die uitgaan van de anatomie en functie van de hoef volgen bij het trimmen de omtrek van de zool. Door de zool te volgen ter hoogte van de zijkant van de hoef zal er in veel gevallen een boogje ontstaat aan de onderzijde van de hoefwand: Het zogenaamde kwartierboogje of scoop. Waar dienen kwartierboogjes voor en welke problemen kunnen ze helpen voorkomen en oplossen?

Voorkant: hard materiaal
Achterkant: zachtere onderdelen

De binnenkant van de hoef bestaat globaal uit twee delen: De voorkant bevat hard materiaal (hoefbeen, bot) en de achterkant van de hoef de zachtere materialen (kraakbeen, straalkussen). De achterkant van de hoef vangt de schok van de landing op. Met de voorkant van de hoef zet het paard af om zich naar voren te stuwen.

Het grensgebied tussen de voorkant en achterkant van de voet is het breedste deel van de hoef. Dit deel van de paardenvoet komt tijdens het neerzetten en afwikkelen onder grote spanning (druk, fysische kracht) te staan.

De richting van de krachten
De hoefwand ter hoogte van de kwartieren kan onder druk van het paard in beweging nergens anders heen dan naar buiten, naar boven en naar voren.

Naar buiten: De kwartieren zijn de eerste plaats waar flare ontstaat en waar de hoefwand als deze te lang wordt gelaten, zal afbrokkelen of scheuren. Door de naar buiten gerichte krachten zal de witte lijn bij de kwartieren worden opgerekt.

Naar boven: De naar boven gerichte krachten drukken de kroonrand boven de kwartieren naar boven. De kroonrand komt hierdoor plaatselijk onder druk te staan. In extreme gevallen wordt zelfs de zool bij de kwartieren mee omhoog getrokken.

Naar voren: De druk op lange kwartieren kan als gevolg hebben dat hielen en steunsels naar voren worden getrokken. De hielen raken dan ondergeschoven en de steunsels zullen over de zool heen gaan liggen in plaats van rechtop langs de straalgroeve te lopen.

De oplossing voor deze vervormingen van de hoefwand is de spanning op de kwartieren te verlagen door het aanbrengen van kwartierboogjes. Kwartierboogjes zijn ook aangetroffen in de hoeven van wilde paarden.

Kwartierboogjes zijn niets anders dan een goed kort gevijlde en afgeronde hoefwand aan de zijkant van de hoef. In veel hoeven zullen automatisch kwartierboogjes ontstaan als de vorm en de welving van de zool worden gevolgd bij het bekappen. De hoefwand wordt rondom tot hetzelfde niveau ten opzichte van het niveau de zool afgevijld. Door de kwartierboogjes aan te brengen zal de haarlijn van de kroonrand rechter worden, en daardoor de groei van de hele hoefwand. Kwartierboogjes zijn onmisbaar bij het verhelpen van kwartierflare, kwartierscheuren en over de zool geklapte steunsels. Kwartierboogjes mogen niet ontbreken bij het trimmen van hoeven met ondergeschoven hielen.

Volg je de omtrek van de zool tijdens het bekappen en ontstaan er geen kwartierboogjes? En heeft dit paard geen van de bovengenoemde verschijnselen zoals kwartierflare of ondergeschoven hielen? Breng geen kunstmatige kwartierboogjes aan als de hoef er niet om vraagt. Je vijlt de hoefwand dan onnodig te kort.

Kwartierboogjes voorkomen overmatige spanning op de hoefwand en vervorming van de hoef en zijn daarom een belangrijk element bij het trimmen voor hoefgezondheid.

Te veel naar buiten gerichte druk op de kwartieren kan de hoefwand letterlijk van de voet aftrekken (flare), zoals goed te zien is op dit voorbeeld.

Case studie 2 - Jack, een echte gravel cruncher

Op deze blog een serie case studies van paarden met verschillende soorten hoeven. Heb je een serie goede foto's en een verhaal over de hoeven van jouw paard en wil je die op deze site plaatsen, neem dan contact met mij op via mijn twitter pagina.

In deel 2 van de serie case studies de 15-jarige ruin Jack.

Jack, een 15-jarige Dales pony met prima hoeven

Jack is een 15 jaar oude Dales pony. Hij is ruim twee jaar geleden van de ijzers af gekomen. De eigenaar weet eigenlijk niet waarom hij beslagen was. Er wordt af en toe een buitenrit op hem gemaakt. Verder staat hij in de wei, een vrij steile heuvel met onbeperkt gras met 3 andere paarden. Jack wordt niet bijgevoerd, krijgt geen supplementen en heeft nooit een deken op. Hij is een bazig mannetje dat zichzelf en de anderen graag in beweging houdt.

In de zomer wordt Jack ieder jaar te dik. Hij krijgt dan een paar horizontale ringen in zijn hoeven, een teken van een overschot aan suiker in zijn dieet. In de praktijk heeft hij hier geen last van. Hij loopt met gemak en plezier het hele jaar door over elke soort ondergrond, ook over asfalt, grind en rotsachtige paden.

De 5 sleutels
Jack is een mooi voorbeeld van een echt niets-aan-de-hand-paard. Hij is nooit ziek, nooit kreupel en super makkelijk in het onderhoud. Van de 5 sleutels voor hoefgezondheid heeft hij er slechts twee (sleutel 1 en 4) goed voor elkaar en toch zijn zijn hoeven in prima staat.

1. Trimmen - Jack wordt elke 5 a 8 weken getrimd 
2. Voeding - Alleen gras. Hoewel dit voor andere paarden problemen zou kunnen opleveren doet hij het er goed op 
3. Ondergrond - Zijn leefomgeving is een groot deel van het jaar zacht en modderig, maar zijn voeten kunnen hier blijkbaar tegen 
4. Beweging - Jack houdt zichzelf en zijn mini kudde constant in beweging op zijn heuvel
5. Hygiëne - Jack heeft bij vlagen rotstraal. Zijn eigenaar behandelt hem af en toe maar ziet hem niet regelmatig genoeg om er echt iets aan te kunnen doen

In een ideale wereld zouden alle paarden hoeven hebben als Jack.

Wat is Jacks geheim?
Jack's geheim is waarschijnlijk een combinatie van zijn genen en lifestyle. Hij is een van nature sober paard dat in staat wordt gesteld een sober leven te leiden. Hij heeft een sterk metabolisme. Hoewel hij in de zomer misschien een paar momenten heeft van een suiker-overdosis wordt dit in de winter gecompenseerd door in de kou en regen flink af te vallen. Jack is een bewegelijk paard. Hij houdt zichzelf fit op zijn steile helling.

Veel paardeneigenaars willen hun paard het liefste inpakken in bubbeltjesplastic. Dat zou voor een paard als Jack niet werken. Als Jack op stal gezet zou worden en granen en biks gevoerd zou krijgen zouden zijn voeten in rap tempo achteruit gaan.

3 opeenvolgende trims
Op internet zijn talloze plaatjes te vinden van zieke en vervormde hoeven, maar veel minder voorbeelden van hoeven waar paarden lekker op lopen. Ik denk dat het een goed idee is om meer foto's van gezonde hoeven op internet te verspreiden zodat paardeneigenaars een beter beeld krijgen van hoe een gezonde hoef eruit kan zien.

Hieronder een aantal foto's van Jack's hoeven, voor en na enkele opeenvolgende bekapbeurten. Op de foto's zie je duidelijk dat de hoeven niet statisch zijn maar steeds iets van vorm veranderen. Dit is een natuurlijk proces dat plaatsvindt onder invloed van verschillende invloeden die op de hoef en het paard inwerken. Door regelmatig foto's te nemen uit 6 verschillende hoeken kun je negatieve veranderingen waarnemen lang voordat ze zich ontwikkelen tot problemen of vervormingen.

De trim bootst de natuurlijke slijtage na die dit paard in zijn weiland niet voldoende krijgt. De hiel moet bij elke trim iets worden verlaagd om de straal op de grond te houden of krijgen. Het afronden met de mustangrol voorkomt afbrokkelen en flare.

Hoefhelp: Cassie

Regelmatig krijg ik e-mails met foto's van hoeven. Op die foto's schets ik hoe je die hoeven zou kunnen trimmen. Ik geef tips voor als je zelf trimt of waar je op moet letten als iemand anders je paard bekapt. Als je vragen hebt over de hoeven van jouw paard stuur dan een mailtje met foto's van schone hoeven naar info @ paardenhoeven .info. 

In het tweede deel van deze serie de hoeven van Cassie
Cassie is een 7 jaar oude merrie, kruising Arabier x Ierse warmbloed. In 2010 zijn haar ijzers verwijderd en heeft ze een moeizame overgang naar blootsvoets doorgemaakt. Ze loopt niet echt goed, is gevoelig en soms kreupel. De oorzaak leek eerst een abces te zijn maar zelfs nadat het abces was doorgebroken bleef ze onzuiver lopen.

Cassies eigenares Sandra zegt:
"Door de manier waarop ze met haar benen onder de massa staat denk ik dat Cassie pijn heeft in haar hielen. Ze leunt en landt op haar tenen om druk op de achterste helft van de hoef te vermijden. Daarnaast heeft ze onderontwikkelde straalkussens. Mijn smid zei dat hoefijzers het gevoeligheids probleem op zouden lossen maar ik wil dat mijn paard gezonde hoeven heeft en wil problemen niet maskeren maar oplossen!"

In de afgelopen jaren is Cassie door verschillende trimmers bekapt met een niet geweldig resultaat. Sandra is nu zelf begonnen met trimmen. Ze merkt op dat ze gewend is geraakt aan hoe de hoeven van haar paard eruit zien en vindt het daardoor moeilijk een beeld te vormen van hoe ze zouden moeten zijn.

Een aantal foto's van de afgelopen twee jaar
Op de fotos waarop Cassie nog beslagen is zie je het al: Haar hielen zitten zijn ondergeschoven. De hoefwand is te lang, de tenen zijn te lang, de teen is van de hoef geraspt en de kroonrand staat onder spanning.

Cassie vlak voor ze van de ijzers af kwam

Op de fotos van de onbeslagen hoef zien we een platte zool, de hielen zitten niet naast het breedste deel van de straal, de witte lijn is verbreed en de hoefwand is niet goed afgerond. Op sommige foto zijn de steunsels overgroeid. De straal bedekt ongeveer de helft van de zool terwijl dit minimaal tweederde moet zijn. Dit is een indicatie dat de tenen te lang zijn met als gevolg dat het breakover punt van de hoef te ver naar voren zit. Geen verrassing om te horen dat ze een toonlander is.

Een paar voorbeelden van trims van het afgelopen jaar
Rechterfoto: het gat van het abces is goed zichtbaar in de witte lijn (!!)

Wat het moeilijk maakt deze hoef te "lezen" is dat het lijkt alsof de hoef rond is als je alleen naar de hoefwand kijkt (rode lijn). Als je de straal en hoefballen meeneemt in je beeldvorming en al het overtollige materiaal wegdenkt zie je een voet met een langwerpige vorm (blauwe lijn).

Als je naar deze hoef kijkt zie je dan een ronde hoef of een ovale hoef?
En zit het breedste deel wel in het midden van de voet?

Het wijdste deel van de hoef zit vlak voor de hielen (pijltjes). Ook dit is een indicatie dat er iets niet klopt. Het wijdste deel van de hoef hoort ongeveer halverwege de voet te zitten. Als je de foto met de blauwe lijn bekijkt zie je dat het wijdste deel inderdaad in het midden zit. Het ligt er maar aan hoe je ernaar kijkt!

De witte lijn aan de voorzijde van de hoef is niet goed zichtbaar en ongedefinieerd (rode stippellijn). Dit heeft trimmers op het verkeerde been gezet. Als je naar de foto kijkt van de hoef met het abces zie je dat de teen te lang is. Je kunt de witte lijn vanaf de kwartieren doortrekken. Dan zie je waar de witte lijn echt loopt (groene stippellijn).

De rode stippellijn geeft de plaats aan waar de witte lijn zich leek te bevinden
maar de witte lijn is ter hoogte van de groene stippellijn

Het naar voren schuiven van de capsule
Hoorn, het materiaal waaruit de hoef is opgebouwd, is sterk maar ook flexibel. Je kunt het vergelijken met een heel sterk soort boetseerklei. Krachten die op de hoef inwerken kunnen de vorm van de hoef in de loop van de tijd veranderen. We kunnen de hoef niet actief van vorm veranderen door te 'boetseren' maar we kunnen wel de krachten die erop uit geoefend worden beïnvloeden met onze trim.

Cassies hoeven zijn door teveel druk (trekkracht) op de lange teen langzaam maar zeker naar voren getrokken. Interessant om te zien is dat haar hiel net zoveel te ver naar voren zit als de teen te lang is, ongeveer twee centimeter.

In hoeven met een naar voren geschoven capsule zie je ook dat de steunsels naar voren getrokken worden en de neiging krijgen plat over de zool heen te gaan liggen. Een extra oorzaak voor pijn of een onprettig gevoel in de achterkant van de voet.

Hoe kunnen we Cassie helpen?
De hele hoefcapsule moet verder naar achteren komen te zitten, met de hielen ter hoogte van het breedste deel van de straal. Om dit te bereiken moet de teen korter en de hiel lager (of beter gezegd verder naar achteren). De hele hoefwand moet goed kort gehouden worden en afgerond met een mustangrol.

Teen: Volg de echte witte lijn
De teen moet flink teruggebracht worden. De foto met het uitgesneden abces geeft een goed inzicht waar de teen hoort te zitten. Cassie heeft weinig last gehad nadat de smid het abces uitsneedt, dus het terugbrengen van de teen tot het gat van het abces zal geen problemen opleveren.

Ik ben geen voorstander van het vijlen in de zool, maar in een geval als dit doet een "toe-bevel" wonderen. Daarbij hoeft de witte lijn in Cassies geval niet aangehouden worden, zelfs de witte lijn is naar voren getrokken. Op de abces foto zie je waar haar witte lijn werkelijk loopt.

Door het inkorten van de teen zal de straal ook relatief veel meer oppervlakte van de zool bedekken.

Door het flink terugbrengen van de teen zal de naar voren trekkende kracht op de hoef afnemen. Na verloop van enkele weken tot maanden zal de hoefcapsule terugkomen op de juiste plaats.

Hiel: Verder naar achteren
Cassies hielen moeten verder naar achteren getrokken worden. Omdat de steunsels over de zool liggen is het nu wat moeilijk om te zien waar de levende zool zich bevindt. Door het bijsnijden van de steunsels en het openleggen van de seat of corn wordt de levende zool onthuld. De hiel loopt om de driehoekige seat of corn.

Het handige van zelf trimmen is dat je steeds in de gaten kunt houden hoe je paard reageert op de veranderingen. Het terugbrengen van de hiel kun je in kleine stapjes doen. Na een voorzichtige trim kun je een aantal dagen kijken hoe het paard loopt voordat je besluit de hielen weer iets verder te verlagen of naar achteren te vijlen.

Hoefwand verkorten
De gehele hoefwand moet flink ingekort en afgerond worden. Cassie wil graag hoeven die een hele maat kleiner zijn.

Na de eerste trim
Hieronder zie je de hoef na de eerste trim (links). Dit is al een goed begin en Cassie loopt nu al een stuk beter, maar ze is er nog niet! Sandra moet doorgaan met deze trim en er nog een schepje bovenop doen. Volg de (ware) witte lijn, hou de tenen goed kort en de hielen zover mogelijk naar achteren. Probeer ook de hiel aan de rechterkant in lijn te brengen met de ander hiel. Ookal was deze trim ingrijpender dan hoe Cassie eerder getrimd werd liep ze direct daarna een stuk beter. Ze staat beter (rechterop), is minder gevoelig op grind en galoppeert vrolijk door het veld.

Nu Cassie zoveel lekkerder loopt gaat Sandra beginnen met Marijke de Jong's Straightness training.

Links: De hoef na de eerste trim
Rechts een photoshop illustratie hoe het er uit kan komen te zien

Hoe nu verder?
Cassies case is een goede demonstratie dat begrippen als agressief bekappen en de Less is More benadering erg relatief zijn. Wat voor Sandra een heel ingrijpende bekapping lijkt is voor een andere bekapper een normale of zelfs 'slappe' onderhoudstrim. Het is belangrijk om bij ieder paard op zoek te gaan naar de juiste trim voor dat paard. Cassies problemen zijn al jaren geleden ontstaan door LOTD oftewel Lack of Trimming Disease!

Cassie zou graag veel kleinere voeten krijgen. Hoe de hoef er ongeveer uit zou kunnen komen te zien is hierboven gephotoshopt in het rechter plaatje. In de loop van de komende 6 maanden kan dit doel bereikt worden. Als de ontwikkeling van de hoef met trimmen alleen niet goed verloopt zal er ook naar de voeding gekeken moeten worden.

Links en midden voor de trim, rechts na de trim

Voor updates over Cassie, kijk op de Windswepthill blog

Gevoeligheid na trimmen?

Sommige trimmers streven naar zo veel mogelijk comfort voor paarden en redeneren dat als het paard gevoelig is hij minder zal bewegen en dit zal de genezing hinderen. Anderen gaan te ingrijpend te werk in het streven naar genezing van de voet en maken de paarden voor korte of langere tijd gevoelig of zelfs kreupel.

Moet er gestreefd worden naar optimaal comfort voor (en directe bruikbaarheid van) het paard, of gestreefd worden naar optimale gezondheid ookal kan dit tijdelijk gevoeligheid veroorzaken?

Zachte heelmeesters...
Natuurlijk wil elke paardeneigenaar een paard er zo goed mogelijk bijloopt, geen pijn heeft en nooit kreupel of gevoelig is.

Er zijn (natuurlijke en traditionele) bekappers die claimen dat ze de paarden die zij trimmen nooit gevoelig lopen na hun trim. Ze kiezen voor een ‘less is more’ aanpak en laten een draagrand staan onder de hoefwand en ronden het geheel eventueel af met een mooie mustangrol. Ze laten de hielen een stuk hoger dan het ‘wilde paard model’. Steunsels worden niet bijgewerkt in de hoop dat ze vanzelf af zullen breken of weg zullen slijten.

Helaas heeft deze methode bij problemen of vervormingen van de hoef geen optimale genezing tot gevolg. Met een bekapping die niets verandert kun je geen optimale verbetering verwachten voor bijvoorbeeld verminderde bloedsomloop, contractie van de hiel of een straalbeen dat niet parallel aan de grond staat.

Trimmethodes zoals dit bezorgen ijzervrije trimmethodes een slechte reputatie, omdat de problemen van de hoeven nooit echt opgelost worden. Paarden die behoudend bekapt worden zullen niet vaak compleet uit de 'hoefschoenen-fase' komen en echte barefoot ambassadeurs worden. Ze zullen niet altijd even comfortabel over elke soort terrein kunnen lopen of het goed doen in de sport.

Extreem trimmen
Een andere groep natuurlijk bekappers vermijdt pijn en gevoeligheid bij de behandeling van hoeven juist niet. Vooral de Strasser methode staat hierom bekend. De duitse veearts Hiltrud Strasser ontwikkelde deze methode die nu zo omstreden is dat zelfs mensen die Strasser certificatie hebben heel duidelijk maken dat zij absoluut niets met haar te maken willen hebben.

De Strasser methode werd oorspronkelijk ontwikkeld voor paarden met extreem vervormde en zieke hoeven. De paarden die Strasser oorspronkelijk hielp hadden al heel veel pijn en zouden veelal worden afgemaakt als ze niet in haar kliniek terecht waren gekomen. Het enorm verdunnen en flexibel maken van de hoeven van deze zeer kreupele paarden verminderde vaak de ergste pijn en maakte het voor deze paarden mogelijk betere hoeven te groeien. Tijdens maandenlange revalidatie stonden de paarden op rubber matten in de kliniek en kregen ze speciale verzorging.

Strassers methode werd snel bekend via het internet. Helaas veroorzaakte deze ingrijpende methode kreupelheid bij paarden met relatief kleine problemen. De Strasser methode is een medische ingreep, en de revalidatie ervan moet gedaan worden in een gespecialiseerde kliniek. Het is niet iets dat je zelf thuis moet uitproberen.

Hiltrud Strasser was een pionier op het gebied van het onderzoek naar paardenhoeven. Ze heeft fantastisch werk verricht met haar onderzoek naar de relatie tussen hoefgezondheid, voeding en beweging. De meeste stromingen van natuurlijk bekappen hebben voor een deel de essentie van haar werk overgenomen. Helaas hebben de verhalen over deze extreme vorm van trimmen veel paardeneigenaren ervan weerhouden om ijzervrij te gaan. Trimmethodes die paarden kreupel maken hebben het natuurlijk bekappen een slechte reputatie gegeven.

De waarheid ligt in het midden
Natuurlijke hoefverzorging is geen quick-fix voor alle hoefproblemen. Het is een proces dat een heel paardenleven lang duurt. In sommige periodes gaat de ontwikkeling van hoeven de goede kant op. Onder andere omstandigheden zie je een negatieve verandering ontstaan. Als je oog krijgt voor negatieve veranderingen van de hoef en weet wat de mogelijke oorzaken zijn kun je de hoeven positief beïnvloeden door bijvoorbeeld de manier van bekappen aan te passen, of de voeding of de ondergrond te veranderen. Soms volstaat een behandeling tegen rotstraal om een negatieve tendens te doorbreken.

Heeft je paard grotere hoefproblemen of vervormingen die in de loop van langere tijd ontstaan zijn zal een ‘less is more’ aanpak meestal niet de beste resultaten opleveren. Een LIM trim is meestal wel geschikt voor paarden die al gezonde hoeven hebben. Ideaal is het als de eigenaar van het paard zelf zo'n trim kan doen voor het tussentijdse onderhoud.

Trimstijlen die effectiever zijn om problemen op te lossen zullen niet vaak 100% pijnloos zijn. Een hiel die decontraheert, of een straalbeen dat langzaam terugroteert of weer in de hoefcapsule omhoog geduwd wordt zal in veel gevallen pijn of ongemak geven. Niet alleen in de hoef zelf maar mogelijk ook in pezen, ligamenten, hoger in het been of elders in het paardenlichaam. Door de processen die zich in de hoef afspelen kan het paard dan tijdelijk gevoelig zijn of zelfs kreupel lopen. Het is een onderdeel van het genezingsproces dat weken of maanden kan duren.

Voorbeeld
Je paard heeft flare. De hoefwand zit niet goed verbonden aan de interne voet en de witte lijn is opgerekt. Het paard wordt kort bekapt maar is hierna gevoelig. Twee weken later is de gevoeligheid verdwenen. Je kunt dan concluderen: De trim was niet goed, mijn paard was gevoelig, ik moet de hoeven langer laten. Je kunt ook denken: De hoefwand maakt weer contact met de grond en het is tijd om er weer een millimeter af te vijlen. 

In het eerste geval zal de flare nooit verdwijnen en de hoefwand nooit echt goed verbonden raken met de voet. In het tweede geval zal, mits je doorgaat met het consequent bijvijlen van de mustangrol (en de voeding en lifestyle van het paard in orde zijn), de flare uitgroeien en na enkele maanden de gevoeligheid verdwijnen. Vanaf dat moment zal het paard beter uit de voeten kunnen met die korte hoefwand.

Bijhouden van veranderingen
Elk paard zal verschillend reageren op een bekapping. Het ene paard kan grote veranderingen aan zonder anders te gaan bewegen. Bij een ander paard kan een millimeter langer of korter al een groot verschil uitmaken. Als je zelf je eigen paard bekapt zul je in de loop van de tijd (hopelijk) uitvinden wat wel en niet werkt voor je paard. Als je paard bekapt wordt door een professional is het misschien lastig om uit te leggen dat wat hij een maand geleden gedaan heeft wel of niet werkte en waarom.

Wie je paard ook bekapt, het is goed om de hoeven voor en na bekappingen te fotograferen om in de loop van de tijd te kunnen zien of een bekapping het gewenste effect heeft gehad. Je kunt met je bekapper de foto's bespreken. Je kunt gerichter vragen stellen: In maart had mijn paard een barst in de teen, en nu is het december en hij heeft die barst nog steeds. Wat kunnen we veranderen om hier iets aan te doen?

Wat te doen bij gevoeligheid na trimmen
Stel eerst vast dat je paard niet gevoelig is geworden door verkeerd bekappen. Het is mogelijk dat de trimmer weefsel heeft weggehaald waar hij vanaf moet blijven, zoals bijvoorbeeld de zool. Of hij heeft de hielhoogte in één keer te veel verlaagd. Er zijn bekappers die bij gezonde hoeven een veel te sterke mustangrol aanbrengen. Een paard met een strakke witte lijn kan hierdoor in de problemen raken. Een extreme mustangrol kan zelfs de holheid van de zool verminderen. (Zie plaatje hieronder rechts)

Wat bij hoefbevangenheid positief werkt kan voor gezonde hoeven slecht zijn.
De mustangrol op het rechterplaatje is te extreem!

Stel ook vast dat het paard niet gevoelig is doordat er materiaal niet is weggesneden dat wel weggehaald had moeten worden. Als de hoefwand wordt verkort maar de steunsels niet worden bijgesneden kan dit heel ongemakkelijk zijn voor een paard.

Als je paard gevoelig loopt na een bekapping doordat er een genezingsproces op gang is gekomen is dit vervelend, maar toch positief. Meer doorbloeding door verbeterd hoefmechanisme, decontractie van de hiel, verandering van de positie van het hoefbeen, meer druk op de straal; al dit soort veranderingen zullen niet altijd 100% pijnloos verlopen.

Streef er in elk geval naar paarden nooit zo gevoelig te bekappen dat ze oncomfortabel zijn in de leefomgeving waar ze het grootste deel van de dag staan en rondlopen. Beweging is de sleutel tot succes. Paarden die zelfs in de wei niet meer willen lopen of in de bak niet meer vooruit willen zullen niet goed vooruitgaan en hun gehele gezondheid zal er onder leiden.

Loopt je paard niet goed over harde ondergrond of grind? Vermijd deze bodem in het begin om kneuzingen te voorkomen of gebruik hoefschoenen, maar check af en toe of het beter gaat. Als de kwaliteit van de hoeven toeneemt is het goed om hoeven steeds meer te laten wennen aan hardere en gevarieerde ondergrond. Staat je paard altijd op een 'watten' bodem van zand en zaagsel kun je niet verwachten dat hij moeiteloos over gravel zal draven.

Help mijn hoeven zijn te kort?!
Paarden horen niet op de rand van de hoefwand te lopen. Geef niet toe aan de verleiding om er toch "een randje" onder te laten staan. Het lopen op de 'draagrand' is de oorzaak van veel hoefproblemen, niet de oplossing! De overgang van lopen op de draagrand naar lopen op de zool en straal is in veel opzichten dezelfde overgang als die van beslagen naar onbeslagen. Die overgang verloopt voor de meeste paarden niet pijnloos. Het voorkomen dat de hoefwand te lang wordt (van heel jongs af aan) is heel belangrijk.

Om de hoef zich te laten aanpassen aan het lopen op zool en straal kost tijd, doorzettingsvermogen en een stevig vertrouwen in de natuur. Zorg voor zeer regelmatig bekappen en hou ook de andere sleutels voor hoefgezondheid in de gaten.

Veulenhoeven - 3 maanden oud en al de hoogste tijd voor een trim!

Hoefhelp: Elin

Regelmatig krijg ik e-mails met foto's van hoeven. Op die foto's schets ik hoe ik die hoeven zou trimmen. Ik geef tips voor als je zelf trimt of waar je op moet letten als iemand anders je paard bekapt. Als je vragen hebt over de hoeven van jouw paard stuur dan een mailtje met foto's van schone hoeven naar info @ paardenhoeven .info. 

In het eerste deel van deze serie de hoeven van Elin
Elin is een grote, jonge merrie (Kigali x Victory) van bijna 4. Ze is korte tijd beslagen geweest en heeft wat wisselingen in voer en huisvesting doorgemaakt in het afgelopen half jaar hetgeen terug te zien is in enkele vage horizontale ringen. Ze staat nu 24/7 buiten en krijgt voornamelijk hooi, een dieet dat in deze fase van haar leven (licht werk) bij haar past.

Elin's hoeven hebben prima kwaliteit, maar het is wel de hoogste tijd dat ze worden getrimd. Ze zijn overal veel te lang, ze zijn asymmetrisch en de steunsels zijn overgroeid. De witte lijn verbinding is sterk maar staat onder druk (flare) doordat de hoefwand vooral ter hoogte van de kwartieren erg lang is. Elin wil graag veel kleinere en kortere hoeven met de hielen op de juiste plek. De stralen zijn niet slecht voor deze tijd van het jaar met dit afschuwelijk natte weer.

Rechts achter

Rechts achter: Asymmetrie, overgroeide steunsels en kwartierflare

Elin's rechter achterhoef is asymmetrisch. Deze hoef laat goed zien hoe lange kwartieren en overgroeide steunsels kwartierflare veroorzaken zoals in het artikel over steunsels.

Door de lange kwartieren wordt de hoefwand naar buiten getrokken. Ook de steunsels ondervinden die naar buiten gerichte kracht en klappen hierdoor om en groeien vervolgens over de zool. In Elin's geval wordt denk ik zelfs de zool naar boven gedrukt (moeilijk te zien op foto's). Een traditionele trimmer zal de rand van de hoefwand graag op 1 niveau willen hebben (met het idee dat er een hoefijzer onder zou moeten) en laat daardoor dus veel te veel hoefwand staan aan de buitenkant bij de kwartieren (bij de blauwe pijl).

Vijl de hoefwand eerst overal even tot dezelfde hoogte ten opzichte van het niveau van de zool. Maak vervolgens de hoefwand overal even dik vanaf de witte lijn (tussen de witte en blauwe stippellijn) Alles buiten de blauwe lijn mag weg. Vijl vervolgens vanaf de witte lijn de hoefwand in een hoek van 45˚, de mustangrol.

Snij de overgroeide steunsels bij totdat je de witte lijn van de steunsels heb gevonden. Hou je mes hierbij parallel aan de zool en snij kleine plakjes af, een beetje zoals je een aardappel schilt.

De hiel moet naast het breedste gedeelte van de straal terecht komen. Bij voorhoeven is het beter om ze niet in één keer te verlagen, maar in deze achterhoeven kan het wel. Uiteindelijk wil je een duidelijke driehoekige seat of corn zien (gearceerd met roze), met daaromheen de driehoekige heelbutress, die bestaat uit een stukje steunsel, de hiel en een stukje hoefwand.

Door rondom een mustangrol vanaf de witte lijn aan te brengen zullen er in dit geval 'kwartierboogjes' ontstaan aan de zijkant van de hoefwand. Hierdoor neemt de spanning op de zijkant van de hoefwand af. Als de kwartierboogjes de komende maanden worden bijgehouden krijgt de flare de kans om uit te groeien en zal de stand van de steunsels verbeteren. De omhooggedrukte zool kan dan in de komende maanden weer naar beneden komen. Als alles weer op z'n plaats zit zal de welving van de kwartierboogjes afnemen.

Links achter

Links achter: Asymmetrie, overgroeide steunsels en kwartierflare

De linker achterhoef heeft dezelfde problemen: Kwartierflare en overgroeide, over de zool geklapte steunsels. Ook op deze foto geeft het roze gearceerde gedeelte de seat of corn aan waar de trimmer van dit paard de steunsels moet wegsnijden en op zoek moet gaan naar de levende zool. Op de foto is de gewenste positie van hielen en steunsels aangegeven. De mustangrol wordt aangebracht tussen de witte en blauwe stippellijn.

Na het werk aan de onderzijde van de hoef wordt de hoef op een standaard gezet en wordt de mustangrol aan de bovenkant van hoefwand verder afgerond.

Links voor

Links voor: Kwartierflare, ondergeschoven hielen en overgroeide steunsels

De hielen van de voorhoeven zijn te hoog en zitten te ver naar voren (oranje stip). De hielen behoren zich naast het breedste deel van de straal te bevinden (blauwe stip). Vijl de hielen niet onder het niveau van de zool. Onder het niveau van de straal is geen probleem, de straal past zich makkelijk aan.
De hoefwand is te lang en ongelijk qua hoogte en dikte. Vijl de hoefwand overal even laag t.o.v. de zool en overal even dik t.o.v. de witte lijn. (Zie middelste foto, aangegeven in rood)

De steunsels zijn overgroeid. Snij de steunsels bij tot het niveau van de zool. Haal de steunsels weg aangegeven in groen, maar snij nooit in het oranje gearceerde gedeelte. (Zie rechter foto)

Rechts voor

Rechts voor: Ongeveer hetzelfde, plus ongelijke hielen

De rechter voorhoef vertoont hetzelfde patroon. De hoefwand bij de kwartieren is te lang. De hielen zijn ongelijk en zitten te ver naar voren. Op de rechterfoto is aangegeven waar de hielen horen te zitten. Verlaag de hielen van deze voorhoeven niet in 1x, dat is misschien te veel voor hem. Snij de steunsels bij zoals bij linksvoor aangegeven. Rond de hoefwand af vanaf de witte lijn in een hoek van 45 graden.

Voor het leren bijsnijden van steunsels is een zwarte hoef als deze handig. Je kunt in zo'n hoef de ongepigmenteerde hoornlaag van het steunsel en de witte lijn makkelijk herkennen. Omdat de zool is zwart weet je precies hoe ver je moet gaan.

Video - Trimmen voor beginners

Deze driedelige video is gemaakt door de 61-jarige bekapster Dawn Willoughby. Ze legt op hele eenvoudige manier uit hoe je als paardeneigenaar je tussentijdse onderhoud kunt doen. Haar tip: begin gewoon eens met twee voorhoeven en doe de achterhoeven de volgende dag. Laat je werk, als je net begint, regelmatig controleren door een professional.

Les 1 - Afronden van de hoefwand vanaf de onderkant (deel 1 van de mustangrol)
Les 2 - Afronden van de hoefwand vanaf de bovenkant (deel 2 van de mustangrol)
Les 3 - Vijlen van de hielen

Mijn mening over deze videos:
Deze trim is geschikt als tussentijds onderhoud voor een beginnende, zelf trimmende paardeneigenaar. Deze trimstijl is niet geschikt voor paarden met probleemhoeven. Dit paard zou baat hebben met wat meer werk aan de steunsels en hielen en een kortere teen.

Elke bekapper heeft binnen de principes van het natuurlijk bekappen z'n eigen stijl. Als paardeneigenaar heb jij de verantwoordelijkheid om te bepalen of deze trimstijl voor jouw paard geschikt is of niet.

Link naar de videos:
Intro to hoof trimming for horse owners

Video - A maintenance trim

Video van Bill Campenelli, een amerikaanse bekapper uit Vermont. Hij legt uit dat bekappen geen grote klus hoeft te zijn als je het vaak genoeg doet. Hij heeft het zelfs over wekelijks!

Ik plaats deze video niet om bekappen makkelijker te laten lijken dan het is, maar wel om je een idee te geven hoe makkelijk het kan zijn.

Bill legt onder andere uit hoe flare ontstaat. Als de hoefwand te lang is komen hoefwand en witte lijn onder druk te staan. Onder invloed van deze druk zal de hoefwand naar buiten toe vervormen. Het is goed om te trimmen voordat flare ontstaat.

Elke bekapper heeft binnen de principes van het natuurlijk bekappen z'n eigen stijl. Als paardeneigenaar heb jij de verantwoordelijkheid om te bepalen of deze trimstijl voor jouw paard geschikt is of niet.

Hoof-tech.com

Video - Natuurlijk bekappen met Koen Theys

Video van Koen Theys, een belgische bekapper die uitlegt wat hij doet tijdens het bekappen van een paard. Hij legt uit over hoefmechanisme, steunsels, hiellanden, de mustangrol en waarom het niet nodig is en niet verstandig om een paard te beslaan.

Elke bekapper heeft binnen de principes van het natuurlijk bekappen z'n eigen stijl. Als paardeneigenaar heb jij de verantwoordelijkheid om te bepalen of deze trimstijl voor jouw paard geschikt is of niet.

Horsefulness.be

Sleutel 1 - Hoeven trimmen

Hoefgezondheid is het resultaat van een samenspel van diverse factoren die je kunt samenvatten in 5 sleutels. Jij, als paardeneigenaar bent uiteindelijk verantwoordelijk voor alle 5 deze sleutels. In deze serie van 5 artikelen:  De eerste sleutel - Hoeven trimmen. Ook als je niet zelf de hoeven van je paard bekapt moet je er voor zorgen dat het vaak genoeg gebeurt en kunnen beoordelen of het bekappen goed gebeurt. Goed dus om hierover kennis te verzamelen!

Hoe vaak bekappen?
In het wild is elke stap die het paard zet een microtrim. Met bekappen of trimmen van de hoeven boots je de natuurlijke slijtage van de hoef na. Vaker kleine beetjes trimmen is beter dan hoeven eerst te lang te laten groeien en dan in een keer een grote bekapbeurt te geven. Lange intervallen is niet alleen slecht voor de hoeven maar door de plotselinge standverandering ook niet goed voor pezen, gewrichten en de rug van het paard.

Een gemiddeld paard kun je het beste elke 4 à 5 weken trimmen. In sommige gevallen is het zelfs goed om er nog vaker even een vijl langs te halen. Anderen paarden hoeven minder vaak bekapt te worden, bijvoorbeeld doordat hun hoeven op hun dagelijkse ondergrond al genoeg slijten. Paarden die op stal staan zullen vaker bekapt moeten worden dan buitenpaarden. Paarden met hoeven die heel langzaam groeien hebben vaak baat bij wat vaker trimmen omdat dit de groei kan bevorderen.

Belangrijk is om in elk geval te bekappen voor flare ontstaat door teveel druk van onderaf.

Voor veel paardeneigenaren zou het handig en economisch zijn als ze zelf de hoeven konden bijhouden, al was het maar voor  tussentijds onderhoud. Om de smid elke maand te laten komen is duur en daarom is de verleiding groot om wat langer te wachten…


Trimmen, hoe en wat?
Met bekappen werk je alleen aan onderste rand van de hoefwand (inclusief hielen en eventueel steunsels). Alle andere onderdelen wordt niet in gesneden of gevijld, alleen eventueel wat schoongekrabd. Hoeven trimmen is dus in feite niets veel anders dan nagels knippen.

Met bekappen verwijder je aan de onderkant van de hoef wat de groei van een gezonde hoef in de weg staat. Een te lange hoefwand veroorzaakt flare. Flare is te vergelijken met wat er met onze lange nagel gebeurt als we die op een hard oppervlak drukken.

Je kunt geen gezondheid in een hoef vijlen. Je kunt een hoef geen kant en klaar gezonde vorm geven. Alleen het paard kan een gezonde hoef creëren maar dit kost tijd omdat de nieuwe gezonde hoef 6 tot 12 maanden nodig heeft om helemaal tot beneden aan te groeien. Trimmen is nooit een quick fix hoewel het verwijderen van materiaal soms wel een directe opluchting voor het paard kan betekenen.

Bekappen in het kort
Hoefwand   
     - Volg de witte lijn / zool
     - Trim de hoefwand overal even kort
     - Trim de hoefwand overal even dik
     - Rond de hoefwand af met een mustangrol
     - Verwijder flare niet hoger dan de mustangrol

Zool       
     - Snij nooit in de levende zool

Hielen       
     - Lage hielen, tot naast het breedste deel van de straal (niet in 1x !!)
     - Vijl hielen in dezelfde hoek als de zijdelingse straalgroeven

Steunsels
     - Corrigeer lange en overgroeide steunsels
     - Snij ze net iets boven de zool

Straal
     - Snij niet in gezonde stralen
     - Snij er geen 'mooie' vorm in
     - Verwijder weefsel / flapjes waar vuil onder kan gaan zitten

Zelf bekappen?
Het is geen goed idee om zelf zonder begeleiding de hoeven van je paard te gaan trimmen. Het beste is om eerst goed de anatomie te bestuderen en dan samen met een ervaren bekapper jouw paard te gaan bekappen. Zo leer je de specifieke behoeftes van je eigen paard kennen. Na de eerste bekappingen laat je je werk in het begin controleren. Jou trimcoach kan je dan laten zien waar het eventueel beter kan. Na een aantal sessies zul je merken dat je meer zelfvertrouwen krijgt, het makkelijker wordt en beter gaat.

Binnenkort kom ik naar Nederland voor een workshop waarbij je onder begeleiding je eigen paard kunt leren bekappen. Daarnaast leren alle deelnemers van elkaars paarden. Voorwaarde om mee te doen is dat je eerst de theorie workshop hebt gedaan en je een paard mee kunt brengen zonder ijzers.

Interesse? Laat hieronder een bericht achter...  

Meer artikelen in deze serie
De 5 sleutels voor gezonde hoeven:
Sleutel 1 - Bekappen
Sleutel 2 - Voeding
Sleutel 3 - Ondergrond
Sleutel 4 - Beweging
Sleutel 5 - Hygiëne 

Lieve Sox…

Sox' laatste zomer

Gisteren kreeg ik verdrietige bericht dat Sox, het paard van mijn buurvrouw is overleden. Sox is na een fijn leven op 37-jarige leeftijd ingeslapen.

Bijna drie jaar geleden kwam ik naast Fiona te wonen, een gepensioneerde boerin, met 5 paarden. Na verloop van tijd begon ik haar paarden te trimmen. Sox hoefde volgens haar niet want die was met pensioen. Daar was ik het niet mee eens en ik nam Sox aan al gratis klant met het doel om dit hele broze oude paardje met in elk geval netjes getrimde hoeven naar de paardenhemel te sturen. Ik had niet verwacht dat ik Sox nog ruim twee en een half jaar zou trimmen!

Sox had 'seedy toe' (een gat in de teen met schimmel) die zo diep was dat het gat bijna tot aan de kroonrand door liep. De hoefwanden waren slechts millimeters dik en voelden aan alsof ze van karton waren. Het vijlen was in het begin zo gepiept, ik moest uitkijken dat ik er niet in een vijl beweging veel te veel af haalde zo broos, brokkelig, zacht en fragiel waren die hoeven.

We hebben de hele truukendoos opengetrokken om wat vlees te kweken op de botten van dit skeletachtige paardje. Eén van zijn problemen was, bleek toen de tandarts kwam, dat hij nauwelijks nog tanden of kiezen had. Als hij soms een nacht op stal stond had hij misschien 1 keer gemest. Geen wonder dat hij het koud had ondanks zijn berevacht!

Sox ging op een dieet van bietenpulp, lijnzaad, luzerne, fijngemalen geweekt hooi, olie en extra vitamines en mineralen. Twee keer per dag rende hij nog steeds een steile heuvel op om op stal zijn voer te krijgen. Ik denk dat hij het eerste jaar dat ik hem kende meer dan 70 kilo is aangekomen.

Z'n hoefwand veranderde van dun als papier tot superdik. Het grote gat in z'n teen groeide bijna helemaal uit. Mijn streven werd om hem zonder dat gat in z'n teen naar de paardenhemel te sturen, maar dat is nooit helemaal gelukt. Elke maand als ik kwam om hem te trimmen zat er toch nog steeds een klein zwart gaatje. Misschien het resultaat van een beschadiging van het hoefbeen omdat hij in het verleden een keer hoefbevangen is geweest door zich vol te eten in een graanveld…

Het laatste halve jaar ging het bergafwaarts. In de zomer kreeg Sox een klein hersen infarct waardoor hij minder controle kreeg over een van zijn achterbenen. Hoewel hij hiervan toch ook nog aardig herstelde en een manier vond om er mee om te gaan zagen we toch dat het einde er nu dan toch echt aan begon te komen. Hij verloor ook langzaam maar zeker weer al z'n gewicht. Tot vorige week rende hij nog steeds twee keer per dag die heuvel op en af. Hij had altijd stralende ogen.

Sox was een superpaard. Hij was ook op het hoevengebied een goede leermeester. Hoe oud het paard ook is, de juiste voeding en een regelmatige bekapping zullen altijd een positieve invloed hebben op de gezondheid van de hoef.

Hoefwand lengte en beenstand

De hoefwand groeit gestaag vanaf de kroonrand naar beneden. In 5 tot 14 maanden groeit het paard een volledig nieuwe hoefwand.

Door de vorm van de hoef groeit de hoefwand in dezelfde hoek naar beneden. De hoefwand die aan de onderkant van de hoef bij de zool uitsteekt zal steeds wijder en verder naar voren doorgroeien.

Als een hoef te lang is zal het anatomische middelpunt van de hoef (rode stippellijn) relatief steeds verder naar achteren komen te liggen. De verhoogde druk van het lichaamsgewicht op de achterkant van de hoef is voor het paard oncomfortabel omdat in een anatomisch correcte situatie de druk gelijk verdeeld zou zijn. Met andere woorden, de hoef is hier niet voor geschikt.

Op het eerste plaatje heeft de hoef een korte hoefwand die niet ver onder de zool uitsteekt. Het anatomische middelpunt van de hoef (het centrum van het hoefbeen) zit precies in het midden. Vanaf de rode stippellijn in het midden tel je 11 blauwe stippen aan de voorkant en 11 groene stippen aan de achterkant.

Op plaatje 2 zie je wat er gebeurt als de hoefwand langer wordt: Het anatomische centrum zit nog steeds op dezelfde plaats, maar is relatief veel verder naar achteren terecht gekomen: Aan de achterkant zitten nog maar 7 groene stippen en aan de voorkant zitten nu 15 blauwe stippen.

Bij een langere hoefwand zal het paard er de voorkeur aan geven om met zijn benen onder z'n lichaam te gaan staan op zoek naar het midden van zijn hoef in een poging om pijn of ongemak te vermijden of te verlichten.

Als een paard's voorhoeven de juiste hoefwand lengte (en hielhoogte) hebben kun je een denkbeeldige lijn trekken over het midden van zijn schouder. Deze lijn komt dan precies bij de achterkant van de hoef uit direct achter de hoefbal. Als de achterhoeven een goede lengte hebben zal de lijn tussen de hak en de hoefbal precies vertikaal lopen.

Staat je paard "als een geit op een klif" met z'n voorbenen achter deze vertikaal, en met z'n achterbenen naar voren onder z'n lichaam, dan zijn meestal z'n hoeven te lang.

Bij paarden die wel een korte hoefwand hebben en toch zo staan kun je er zeker van zijn dat de hielen te hoog zijn. Een artikel over hielhoogte (een belangrijk onderwerp) zal ik binnenkort op deze blog plaatsen.

Bij het academisch trainen van paarden streven we naar gelijkmatige verdeling van het gewicht over vier benen (lees hoeven...). Als het paard met zijn boeg over de voorbenen hangt duwen we hem terug om het zwaartepunt naar achteren te verplaatsen. Het paard doet dit vaak braaf maar staat hierna vaak van links naar rechts te wiebelen of hij tilt z'n voeten een paar keer één voor één op. Hij doet dit omdat het niet goed voelt in z'n hoeven en als we even niet opletten zet hij z'n voorbenen weer naar achteren en verplaatst hij het zwaartepunt weer naar voren.

De invloed van hoefwandlengte op de plaats van het zwaartepunt van het paard in beweging is minder goed waar te nemen dan in stilstand, maar zal ongetwijfeld een rol spelen.

Als je de hoefwand inkort zal je paard direct rechter op gaan staan. Vaak is het probleem nog niet meteen 100% verholpen omdat borst en schouder spieren door de verkeerde stand vaak langere tijd veel te lijden hebben gehad. De achterbenen hebben ook tijd nodig om 'uit te klappen'. Het zou goed zijn als paardenfysiotherapeuten en masseurs een oog zouden ontwikkelen voor de invloed van hoeflengte op de houding van het paard. Paarden met te lange hoeven zullen regelmatig terugkerende klanten zijn met problemen in de onderrug die alleen tijdelijk beter aanvoelen na een behandeling, maar de oorzaak is daarmee niet weggenomen.

Door je paard een korte hoefwand te geven zullen rugproblemen en verkrampingen bij de boeg, schouders, kruis en hamstrings verminderen.

"Hoe kort?" Goede vraag. "Zo kort mogelijk", is het korte antwoord.

Het langere antwoord is "Het ligt er aan". Veel paarden gaan gevoelig (op eieren) lopen als hun hoefwand (te) kort is. Een langere hoefwand maskeert net als een hoefijzer de sensatie van pijn en ongemak maar veroorzaakt, net als het ijzer, een hele lijst van mogelijke problemen.

Een concreter antwoord: Bij een gezonde hoef (met gewelfde zool) laat je 0 tot 0.5 mm hoefwand uitsteken vanaf het niveau van de zool. Kijk ook eens naar fotos van hoeven van wilde paarden om een goed beeld te krijgen. Kan je paard dit niveau niet aan en loopt hij gevoelig of kreupel op korte hoeven zul je eerst andere problemen moeten gaan oplossen. Soms verkeren de stralen niet in goede gezondheid. Soms is de zool te plat. Met de 5 sleutels voor gezonde hoeven kan gevoeligheid worden opgelost en zal je paard prima op kort bekapte hoeven uit de voeten kunnen.

Gemiddeld groeit een paard 6 tot 10 millimeter hoefwand per maand. Laat je je smid één keer in de 10 weken bekappen kan het zijn dat je paard maar 30% van de tijd lekker op z'n hoeven staat omdat de overige tijd zijn hoefwand te lang is. De smid zal natuurlijk blij worden als je hem vaker laten komen voor een klein vijlbeurtje, maar hij zal geen kleinere rekeningen sturen...  Misschien handig als je zelf leert trimmen zodat je hem tussen de bekappingen van de smid of trimmer zelf kunt bijhouden.