Een
belangrijke oorzaak van hoefproblemen is dat de eigenaars niet veel
over hoeven weten. En niet eens realiseren dat ze er weinig of niets van
weten… Op mijn workshops hoor ik regelmatig mensen zeggen: Maar waarom
weten wij dit helemaal niet, dit is toch basiskennis die elke
paardenbezitter zou moeten hebben?!
De hoef lijkt het geheimzinnige domein van de smid waar de eigenaar
van het paard niets mee van doen heeft… Als er langzaam hoefproblemen
ontstaan herkennen veel eigenaars het niet. Pas als het paard kreupel
begint te lopen wordt er tot actie overgegaan en wordt er in de praktijk
veel geld uitgegeven aan hulpmiddelen zonder te kijken naar de oorzaken
van de problemen. Terwijl met een goede kijk op hoeven en voldoende
kennis veel hoefproblemen voorkomen en verholpen kunnen worden.
Zodra je meer weet over hoeven zie je hoeveel onbegrepen hoevenleed
er is. Dan begrijp je misschien ook waarom ik deze site heb gemaakt.
Hoevenleed is overal. Op de mooiste stallen. In alle disciplines. Op
alle niveaus. Zelfst prachtige, dure en succesvolle paarden lijden
eronder. Zelfs paarden van mensen die hun paard als beste vriend
besschouwen en letterlijk alles over zouden hebben voor het welzijn van
hun paard. De belangrijkste reden volgens mij? Gebrek aan informatie… En
jij, hoe staat het met jou hoevenkennis?
Vorige week kreeg ik een interessante mail van een van de deelnemers van de workshop “Hoeven Kijken” die ik in november gaf in Friesland. In haar mail beschrijft ze een klassiek dilemma: Ze weet nu meer over paardenhoeven, maar haar traditionele hoefsmid die ze vertrouwt en die al 14 jaar het onderhoud van de hoeven van haar paarden doet, heeft bezwaren tegen ‘natuurlijk' bekappen. Wie moet ze nu geloven en wat moet ze doen?
De bezwaren van de smid:
In de mail werden de bezwaren beschreven die de traditionele hoefsmid heeft op bekappen volgens nieuwe inzichten:
Hielen: Als je de hielen inkort, is dat een te zware belasting op de pezen, want dan wordt de stand van de voet anders en rekken de pezen teveel uit. Dit kan kreupelheid tot gevolg hebben. Hij zegt te hebben geleerd nooit aan de hielen te komen.
Draagrand en straal: Een paard loopt op de buitenrand en het zoolmechanisme vangt de beweging op. Een paard kan nooit op de straal lopen. Die is veel te gevoelig en stel dat hij daar een scherp voorwerp in krijgt, dan is de ellende niet te overzien.
Aanpassing van het paard aan de leefomgeving: De paarden die wij hebben zijn al generaties lang gewend aan de leefomgeving bij mensen en niet te vergelijken met wilde paarden. Onze paarden hebben zich aangepast en de hoeven dus ook. Ze moeten hier leven, op vaak zachte grond en daarom bekappen we zoals we nu doen. Je kunt een paard niet terugbrengen naar een evenbeeld van de wilde paarden.
Twijfels....
Ze schrijft: Ik ben nu dus ernstig aan het twijfelen. Op een site las ik een afschrikwekkend verhaal over de gevaren van natuurlijk bekappen Met name de Strasser methode zou fataal zijn. Zulke verhalen helpen niet bepaald.
Is de traditionele manier echt niet goed? Mijn paarden lopen al hun leven lang op deze manier en zijn echt niet continu kreupel of zo. Hoe weet ik dat dit niet goed is? Als ik de hoeven goed bekijk, is de rand wel aan de lange kant en zijn de hielen een beetje te hoog. Mijn hoefsmid snijdt ook de zool bij, tot de mooie concave vorm er is. De straal wordt netjes schoongesneden, de steunsels eraf. Maar is dat allemaal zo fout?
Deze hoefsmid komt al 14 jaar bij ons en ik moet eerlijk zeggen dat ik nog nooit problemen heb gezien bij de paardenhoeven. Soms werd een paard te kort bekapt en liep gevoelig, daar baalde ik wel eens van. De volgende keer hield de hoefsmid er rekening mee.
Toen mijn haflinger enkele jaren geleden ernstig hoefbevangen was, heeft de hoefsmid door kort te bekappen de hoeven weer in orde gekregen (gecombineerd met pijnstillers van de dierenarts). Hij kwam een keertje vaker langs en als er iets was kon ik hem altijd bellen en dan was hij er ook meteen. De haflinger heeft weer perfecte hoeven.
Je begrijpt dat ik het nu even niet meer weet. Ik vind het natuurlijk bekappen verhaal heel logisch klinken, maar durf nog niet veel meer dan een beetje vijlen. Je zult vast geen antwoorden hebben op al de opmerkingen, ik wacht het wel af. Hoop wel op een vervolgworkshop….
Mijn antwoord
Bedankt voor je leuke en eerlijke mail. Wat jij beschrijft lijkt me een op dit moment veel gevoerde discussie tussen de voor- en tegenstanders van 'natuurlijk' bekappen. Het zet mij ook aan het denken want ik weet eigenlijk niet goed hoe traditionele smeden over hoeven denken. Ik heb altijd alleen vanuit de evolutionair en anatomisch logische manier naar hoeven gekeken. Ik volg mijn gevoel en logica en word niet gehinderd door eeuwenoude tradities :-)
Allereerst zou ik willen zeggen: Ga niet zelf vijlen totdat je een goede cursus hebt gedaan en begeleid en gecontroleerd kan worden door iemand die professioneel is of veel ervaring heeft en een zelfde visie heeft als jij.
Strasser
Wat je schrijft over Strasser is overdreven. De Strasser methode is ontwikkeld als een medische ingreep die alleen in een gespecialiseerde kliniek kan worden uitgevoerd. Voor diverse paarden met heel ernstige problemen heeft deze methode het verschil tussen leven en dood betekend. Niet geschikt om thuis te doen op paarden van wie in feite alleen de nagels moeten worden geknipt. Een pedicure is geen chirurg!
Hoefbevangen
Hoewel je schrijft dat je paarden geen problemen hebben schrijf je ook dat je paard een keer hoefbevangen geweest. Wat ik me afvraag: Zag je smid de hoefbevangenheid aan komen? Heeft hij iets gedaan om het te voorkomen of je geïnformeerd over de invloed van het dieet op de hoeven? Gelukkig is het weer goed gekomen. Interessant dat je schrijft dat de korte bekapping toen genezing tot gevolg had.
Hoge hielen beïnvloeden de positie van het hoefbeen
Een paard dat op de draagrand loopt, een straal heeft die de grond niet raakt en een hoge hiel heeft, kan in de ‘startblokken’ staan voor hoefbevangenheid. Door de hoge hiel wijst het hoefbeen al naar beneden. De witte lijn bij de teen staat onder verhoogde druk. De lamellen (een huidverbinding) zijn niet berekend op het dragen van het gewicht van het paard. Alle zoogdieren lopen op hun kussens (stralen), behalve het traditioneel bekapte paard.
Gevoeligheid
Als je hoefsmid je paarden iets korter bekapte kregen ze last van gevoeligheid. Ik kan me dit goed voorstellen. Paarden die gewend zijn om op de draagrand te lopen hebben geen optimaal functionerend hoefmechanisme. Ze hebben dikwijls flare en een opgerekte witte lijn en een platte, zwakke zool. Hun hoeven zijn niet geconditioneerd om op de zool te lopen. Als die zool dan ook nog eens uitgedund is zullen ze na een korte trim extra gevoelig zijn. Paarden bij wie de draagranden weggevijld wordt zullen een zelfde overgangsproces doormaken als paarden die van hoefijzers af komen. Het kost tijd om deze transitie te maken. Bij het ene paard gaat dit makkelijker dan bij het andere.
Hielhoogte... Welke hoef loopt meer risico op peesblessures?
Hoge hielen
Hoge hielen en het niet kunnen gebruiken van de straal kunnen leiden tot problemen zoals toonlanden en hoefkatrolontsteking. Het kan natuurlijk goed dat jou paard prima loopt en geen problemen heeft of zal krijgen. Als het wel gebeurt zou het jammer zijn geweest als je het had kunnen voorkomen.
Persoonlijk heb ik geen ervaring met paarden die van lage hielen peesblessures kregen. Wat ik wel weet is dat in de traditionele hoefsmederij ondergeschoven hielen soms verward worden met lage hielen.
Ik kan me goed voorstellen dat ondergeschoven hielen een zware belasting zijn voor de diepe buigpees. (maar let op he, ik ben geen dierenarts). In mijn visie is het heel belangrijk dat de hielen van het paard op de juiste plek zitten, niet alleen voor de hoef maar voor het hele paardenlichaam. Door goed te bekappen en te werken met de krachten die op de hoef inspelen kun je een ondergeschoven hiel in de loop van de tijd terug brengen naar de juiste positie. Aanpassing van de hoef
Eén van de bijzondere eigenschappen van hoeven is dat ze zich aanpassen aan nieuwe omstandigheden. Je ziet hoeven binnen enkele weken tot maanden veranderen onder invloed van voeding, het seizoen en de ondergrond. Dit kunnen zowel negatieve als positieve veranderingen zijn.
De wilde mustang is een verwilderd gedomesticeerd paard dat genetisch identiek is aan onze paarden. De mustang is een mooi voorbeeld van hoe paarden en hoeven weer terug kunnen naar hun natuurlijke staat. Het omgekeerde is ook waar: Wilde paarden en paardachtigen zoals przwalskis en zebra’s krijgen in gevangenschap met precies dezelfde hoefproblemen te maken als onze huis-tuin-keuken paarden.
Mijn missie..
Ik heb er geen belang bij dat jij of wie dan ook mijn visie deelt of deze zonder meer aanneemt. Daarom ben ik ook blij met je e-mail. Je bent over hoeven aan het nadenken en naar hoeven aan het kijken zonder dingen klakkeloos meer aan te nemen. Mijn missie is dat iedereen aannames gaat testen en niet alleen de traditie (of nieuwe inzichten) zonder meer aanneemt als geldige reden om dingen te doen of te laten.
Praktisch
Het zou interessant zijn, ook voor anderen die met dezelfde vragen worstelen om de aannames van je hoefsmid te gaan testen. Ik zou het leuk vinden om je hierbij te helpen en het proces vast te leggen op deze site. Mijn moeder zei het al: Onderzoek alles maar behoudt het goede.
Wat je zou kunnen doen is allereerst de hoeven te fotograferen en een aantal videos te maken van de gangen en hoeflandingen van je paard. Laat je paard vervolgens een half jaar bekappen door een ervaren hoefverzorger die bekapt volgens nieuwe inzichten (lage hielen, korte afgeronde hoefwand, niet uitdunnen van de zool, straal aan de grond). Leg veranderingen vast met foto’s en video’s.
Na verloop van tijd kun je dan gaan vergelijken en evalueren: Loopt je paard beter, slechter of hetzelfde? Heeft hij problemen gehad, heeft hij die nog steeds of zijn ze overgegaan?
Ben je niet tevreden en zie je duidelijk voordeel in traditioneel bekappen laat je de hoeven en hielen weer wat langer groeien en bel je je oude smid weer.
Reactie
Ik kreeg een leuke reactie op mijn mail terug. We hebben besloten dit paard te gaan volgen op deze blog als case study in zijn overgang van een traditionele naar moderne bekapping. We zijn benieuwd naar de resultaten en eventuele problemen! En nu maar hopen dat het paard straks niet in iets scherps gaat staan zo met z'n stralen op de grond :-)
Op deze blog een serie case studies van paarden met verschillende soorten hoeven. Heb je een serie goede foto's en een verhaal over de hoeven van jouw paard en wil je die op deze site plaatsen, neem dan contact met mij op via mijn twitter pagina.
Jack is een 15 jaar oude Dales pony. Hij is ruim twee jaar geleden van de ijzers af gekomen. De eigenaar weet eigenlijk niet waarom hij beslagen was. Er wordt af en toe een buitenrit op hem gemaakt. Verder staat hij in de wei, een vrij steile heuvel met onbeperkt gras met 3 andere paarden. Jack wordt niet bijgevoerd, krijgt geen supplementen en heeft nooit een deken op. Hij is een bazig mannetje dat zichzelf en de anderen graag in beweging houdt.
In de zomer wordt Jack ieder jaar te dik. Hij krijgt dan een paar horizontale ringen in zijn hoeven, een teken van een overschot aan suiker in zijn dieet. In de praktijk heeft hij hier geen last van. Hij loopt met gemak en plezier het hele jaar door over elke soort ondergrond, ook over asfalt, grind en rotsachtige paden.
De 5 sleutels
Jack is een mooi voorbeeld van een echt niets-aan-de-hand-paard. Hij is nooit ziek, nooit kreupel en super makkelijk in het onderhoud. Van de 5 sleutels voor hoefgezondheid heeft hij er slechts twee (sleutel 1 en 4) goed voor elkaar en toch zijn zijn hoeven in prima staat.
Trimmen - Jack wordt elke 5 a 8 weken getrimd
Voeding - Alleen gras. Hoewel dit voor andere paarden problemen zou kunnen opleveren doet hij het er goed op
Ondergrond - Zijn leefomgeving is een groot deel van het jaar zacht en modderig, maar zijn voeten kunnen hier blijkbaar tegen
Beweging - Jack houdt zichzelf en zijn mini kudde constant in beweging op zijn heuvel
Hygiëne - Jack heeft bij vlagen rotstraal. Zijn eigenaar behandelt hem af en toe maar ziet hem niet regelmatig genoeg om er echt iets aan te kunnen doen
In een ideale wereld zouden alle paarden hoeven hebben als Jack.
Wat is Jacks geheim?
Jack's geheim is waarschijnlijk een combinatie van zijn genen en lifestyle. Hij is een van nature sober paard dat in staat wordt gesteld een sober leven te leiden. Hij heeft een sterk metabolisme. Hoewel hij in de zomer misschien een paar momenten heeft van een suiker-overdosis wordt dit in de winter gecompenseerd door in de kou en regen flink af te vallen. Jack is een bewegelijk paard. Hij houdt zichzelf fit op zijn steile helling.
Veel paardeneigenaars willen hun paard het liefste inpakken in bubbeltjesplastic. Dat zou voor een paard als Jack niet werken. Als Jack op stal gezet zou worden en granen en biks gevoerd zou krijgen zouden zijn voeten in rap tempo achteruit gaan.
3 opeenvolgende trims
Op internet zijn talloze plaatjes te vinden van zieke en vervormde hoeven, maar veel minder voorbeelden van hoeven waar paarden lekker op lopen. Ik denk dat het een goed idee is om meer foto's van gezonde hoeven op internet te verspreiden zodat paardeneigenaars een beter beeld krijgen van hoe een gezonde hoef eruit kan zien.
Hieronder een aantal foto's van Jack's hoeven, voor en na enkele opeenvolgende bekapbeurten. Op de foto's zie je duidelijk dat de hoeven niet statisch zijn maar steeds iets van vorm veranderen. Dit is een natuurlijk proces dat plaatsvindt onder invloed van verschillende invloeden die op de hoef en het paard inwerken. Door regelmatig foto's te nemen uit 6 verschillende hoeken kun je negatieve veranderingen waarnemen lang voordat ze zich ontwikkelen tot problemen of vervormingen.
De trim bootst de natuurlijke slijtage na die dit paard in zijn weiland niet voldoende krijgt. De hiel moet bij elke trim iets worden verlaagd om de straal op de grond te houden of krijgen. Het afronden met de mustangrol voorkomt afbrokkelen en flare.
In 1872 schreef een zekere W.E. Webb het boek 'Buffalo Land'. Het boek beschrijft het ‘Wilde Westen’, het land van de bisons en de indianen, De Rocky Mountains, Colorado, Kansas en The Great Plains, ofwel, de natuurlijke omgeving van de wilde mustang.
In hoofdstuk 21 beschrijft Webb hoe hij een kudde wilde paarden tegen komt. In een poging om een paard te 'creasen' (de nek raken met een kogel om het dier tijdelijk te verdoven - en dat lukt natuurlijk nooit) schiet hij tot zijn spijt 2 paarden dood.
Hij schrijft: "Ik staarde naar mijn 2 slachtoffers met minder tevredenheid dan die ik ooit eerder voelde na het schieten van een dier. Een paard doden is ongeveer hetzelfde als het schieten van een aap. Ze staan de mens te nabij om te dienen als voedsel. Het paard omdat het een zo'n trouwe dienaar is, de aap omdat, als we Darwin mogen geloven, onze voorouder."
Grappig om te merken dat men 140 jaar geleden al een aversie had tegen het eten van paardenvlees, een actueel onderwerp!
Webb schrijft verder: "Toen ik die twee mooie paardenlichamen verder onderzocht merkte ik iets op dat alle hoefsmeden ter wereld die paarden verminken eigenlijk eens zouden moeten zien. De hoeven waren hard en gezond en perfect als ivoor, zonder een enkel barstje of imperfectie."
Hij draait de hoef om en vindt onderop de voet het ‘geheim’ van deze superhoeven: fantastisch ontwikkelde gezonde stralen onder hoeven zoals “Moeder Natuur” ze gemaakt en onderhouden heeft zonder dat er ooit een hoefsmid in gesneden of gevijld heeft.
Webb concludeert dat hoefsmeden deze hoeven zouden moeten bestuderen. Het is duidelijk dat deze wilde paarden geen last hebben van de problemen die het gedomesticeerde paard heeft. 'The sorrows of horse-flesh are the fruits of civilization'. De problemen van onze paarden zijn de gevolgen van hun leven in gevangenschap, schrijft Webb. Door de natuurlijke hoef te bestuderen zouden we de gezondheid en bruikbaarheid van het paard aanzienlijk kunnen vergroten.
Hoewel Webb, voor zover ik kon nagaan, geen paarden- of hoevenman was en zijn 500 pagina's dikke boek slechts 2 pagina's wijdde aan paarden deed hij een wonderbaarlijk accurate observatie en trok hij ook precies de juiste conclusie: De lifestyle van het gedomesticeerde paard en de effecten van verkeerd bekappen en beslaan zijn de oorzaken van hoefproblemen.
Helaas zou het nog meer dan honderd jaar duren voordat er serieus naar de hoeven van wilde paarden gekeken zou worden... En we zijn er nog niet... Het zal nog wel even duren voordat iedereen doordrongen zal zijn van de noodzaak om paarden een zo natuurlijk mogelijk leven te bieden en een bekapping die de natuurlijke slijtage nabootst.
First, it is ridiculed.
Second, it is violently opposed.
Third, it is accepted as being self-evident.
~ Arthur Schopenhauer
Reden te meer ook om het wilde paard te beschermen en te behouden. Als inspiratiebron, levende erfenis en kennisbank.
In deze video ontmoet wetenschappelijk verslaggeefster Celine Diezy in Frankrijk Pierre Enoff, (een biomechanic equine engineer). De video vat in feite alle artikelen van deze site in 7 minuten samen. Met prachtige beelden van vrolijk stappende onbeslagen paarden over de meest onmogelijke paden in de Pyreneeën. Barefoot inspiratie!
Hoewel de video opgezet is als 'anti hoefijzer' video zijn de beelden zeer zeker pro barefoot!
De 4 redenen om paarden niet te voorzien van hoefijzers:
De hoef is een tactiel orgaan en kan met ijzers de ondergrond niet voelen. Hiermee wordt het risico op blessures verhoogd.
Het hoefijzer dwingt het paard op de draagrand te lopen ('een lange nagel') die niet gemaakt is voor een gewichtdragende functie.
Hoefmechanisme wordt verstoord door hoefijzers en hiermee de belasting van het hart verhoogd.
De hoef kan zichzelf met een ijzer niet goed schoonhouden. Anaerobic bacterieen, vuil en schimmels horen niet thuis in een paardenvoet.
Een meest controversiële uitspraak in deze video: De levensverwachting van beslagen paarden is slechts de helft als die van onbeslagen paarden.
Regelmatig krijg ik e-mails met foto's van hoeven. Op die foto's schets ik hoe je die hoeven zou kunnen trimmen. Ik geef tips voor als je zelf trimt of waar je op moet letten als iemand anders je paard bekapt. Als je vragen hebt over de hoeven van jouw paard stuur dan een mailtje met foto's van schone hoeven naar info @ paardenhoeven .info. In het tweede deel van deze serie de hoeven van Cassie
Cassie is een 7 jaar oude merrie, kruising Arabier x Ierse warmbloed. In 2010 zijn haar ijzers verwijderd en heeft ze een moeizame overgang naar blootsvoets doorgemaakt. Ze loopt niet echt goed, is gevoelig en soms kreupel. De oorzaak leek eerst een abces te zijn maar zelfs nadat het abces was doorgebroken bleef ze onzuiver lopen.
Cassies eigenares Sandra zegt:
"Door de manier waarop ze met haar benen onder de massa staat denk ik dat Cassie pijn heeft in haar hielen. Ze leunt en landt op haar tenen om druk op de achterste helft van de hoef te vermijden. Daarnaast heeft ze onderontwikkelde straalkussens. Mijn smid zei dat hoefijzers het gevoeligheids probleem op zouden lossen maar ik wil dat mijn paard gezonde hoeven heeft en wil problemen niet maskeren maar oplossen!"
In de afgelopen jaren is Cassie door verschillende trimmers bekapt met een niet geweldig resultaat. Sandra is nu zelf begonnen met trimmen. Ze merkt op dat ze gewend is geraakt aan hoe de hoeven van haar paard eruit zien en vindt het daardoor moeilijk een beeld te vormen van hoe ze zouden moeten zijn. Een aantal foto's van de afgelopen twee jaar
Op de fotos waarop Cassie nog beslagen is zie je het al: Haar hielen zitten zijn ondergeschoven. De hoefwand is te lang, de tenen zijn te lang, de teen is van de hoef geraspt en de kroonrand staat onder spanning.
Cassie vlak voor ze van de ijzers af kwam
Op de fotos van de onbeslagen hoef zien we een platte zool, de hielen zitten niet naast het breedste deel van de straal, de witte lijn is verbreed en de hoefwand is niet goed afgerond. Op sommige foto zijn de steunsels overgroeid. De straal bedekt ongeveer de helft van de zool terwijl dit minimaal tweederde moet zijn. Dit is een indicatie dat de tenen te lang zijn met als gevolg dat het breakover punt van de hoef te ver naar voren zit. Geen verrassing om te horen dat ze een toonlander is.
Een paar voorbeelden van trims van het afgelopen jaar
Rechterfoto: het gat van het abces is goed zichtbaar in de witte lijn (!!)
Wat het moeilijk maakt deze hoef te "lezen" is dat het lijkt alsof de hoef rond is als je alleen naar de hoefwand kijkt (rode lijn). Als je de straal en hoefballen meeneemt in je beeldvorming en al het overtollige materiaal wegdenkt zie je een voet met een langwerpige vorm (blauwe lijn).
Als je naar deze hoef kijkt zie je dan een ronde hoef of een ovale hoef?
En zit het breedste deel wel in het midden van de voet?
Het wijdste deel van de hoef zit vlak voor de hielen (pijltjes). Ook dit is een indicatie dat er iets niet klopt. Het wijdste deel van de hoef hoort ongeveer halverwege de voet te zitten. Als je de foto met de blauwe lijn bekijkt zie je dat het wijdste deel inderdaad in het midden zit. Het ligt er maar aan hoe je ernaar kijkt!
De witte lijn aan de voorzijde van de hoef is niet goed zichtbaar en ongedefinieerd (rode stippellijn). Dit heeft trimmers op het verkeerde been gezet. Als je naar de foto kijkt van de hoef met het abces zie je dat de teen te lang is. Je kunt de witte lijn vanaf de kwartieren doortrekken. Dan zie je waar de witte lijn echt loopt (groene stippellijn).
De rode stippellijn geeft de plaats aan waar de witte lijn zich leek te bevinden
maar de witte lijn is ter hoogte van de groene stippellijn
Het naar voren schuiven van de capsule
Hoorn, het materiaal waaruit de hoef is opgebouwd, is sterk maar ook flexibel. Je kunt het vergelijken met een heel sterk soort boetseerklei. Krachten die op de hoef inwerken kunnen de vorm van de hoef in de loop van de tijd veranderen. We kunnen de hoef niet actief van vorm veranderen door te 'boetseren' maar we kunnen wel de krachten die erop uit geoefend worden beïnvloeden met onze trim.
Cassies hoeven zijn door teveel druk (trekkracht) op de lange teen langzaam maar zeker naar voren getrokken. Interessant om te zien is dat haar hiel net zoveel te ver naar voren zit als de teen te lang is, ongeveer twee centimeter.
In hoeven met een naar voren geschoven capsule zie je ook dat de steunsels naar voren getrokken worden en de neiging krijgen plat over de zool heen te gaan liggen. Een extra oorzaak voor pijn of een onprettig gevoel in de achterkant van de voet.
Hoe kunnen we Cassie helpen?
De hele hoefcapsule moet verder naar achteren komen te zitten, met de hielen ter hoogte van het breedste deel van de straal. Om dit te bereiken moet de teen korter en de hiel lager (of beter gezegd verder naar achteren). De hele hoefwand moet goed kort gehouden worden en afgerond met een mustangrol.
Teen: Volg de echte witte lijn
De teen moet flink teruggebracht worden. De foto met het uitgesneden abces geeft een goed inzicht waar de teen hoort te zitten. Cassie heeft weinig last gehad nadat de smid het abces uitsneedt, dus het terugbrengen van de teen tot het gat van het abces zal geen problemen opleveren.
Ik ben geen voorstander van het vijlen in de zool, maar in een geval als dit doet een "toe-bevel" wonderen. Daarbij hoeft de witte lijn in Cassies geval niet aangehouden worden, zelfs de witte lijn is naar voren getrokken. Op de abces foto zie je waar haar witte lijn werkelijk loopt.
Door het inkorten van de teen zal de straal ook relatief veel meer oppervlakte van de zool bedekken.
Door het flink terugbrengen van de teen zal de naar voren trekkende kracht op de hoef afnemen. Na verloop van enkele weken tot maanden zal de hoefcapsule terugkomen op de juiste plaats. Hiel: Verder naar achteren
Cassies hielen moeten verder naar achteren getrokken worden. Omdat de steunsels over de zool liggen is het nu wat moeilijk om te zien waar de levende zool zich bevindt. Door het bijsnijden van de steunsels en het openleggen van de seat of corn wordt de levende zool onthuld. De hiel loopt om de driehoekige seat of corn.
Het handige van zelf trimmen is dat je steeds in de gaten kunt houden hoe je paard reageert op de veranderingen. Het terugbrengen van de hiel kun je in kleine stapjes doen. Na een voorzichtige trim kun je een aantal dagen kijken hoe het paard loopt voordat je besluit de hielen weer iets verder te verlagen of naar achteren te vijlen.
Hoefwand verkorten
De gehele hoefwand moet flink ingekort en afgerond worden. Cassie wil graag hoeven die een hele maat kleiner zijn.
Na de eerste trim
Hieronder zie je de hoef na de eerste trim (links). Dit is al een goed begin en Cassie loopt nu al een stuk beter, maar ze is er nog niet!
Sandra moet doorgaan met deze trim en er nog een schepje bovenop doen.
Volg de (ware) witte lijn, hou de tenen goed kort en de hielen zover
mogelijk naar achteren. Probeer ook de hiel aan de rechterkant in lijn
te brengen met de ander hiel. Ookal was deze trim ingrijpender dan hoe Cassie eerder getrimd werd liep ze direct daarna een stuk beter. Ze staat beter (rechterop), is minder gevoelig op grind en galoppeert vrolijk door het veld.
Links: De hoef na de eerste trim
Rechts een photoshop illustratie hoe het er uit kan komen te zien
Hoe nu verder?
Cassies case is een goede demonstratie dat begrippen als agressief bekappen en de Less is More benadering erg relatief zijn. Wat voor Sandra een heel ingrijpende bekapping lijkt is voor een andere bekapper een normale of zelfs 'slappe' onderhoudstrim. Het is belangrijk om bij ieder paard op zoek te gaan naar de juiste trim voor dat paard. Cassies problemen zijn al jaren geleden ontstaan door LOTD oftewel Lack of Trimming Disease!
Cassie zou graag veel kleinere voeten krijgen. Hoe de hoef er ongeveer uit zou kunnen komen te zien is hierboven gephotoshopt in het rechter plaatje. In de loop van de komende 6 maanden kan dit doel bereikt worden. Als de ontwikkeling van de hoef met trimmen alleen niet goed verloopt zal er ook naar de voeding gekeken moeten worden.
Ik wens iedereen een heel goed nieuwjaar, en wens al jullie paarden rock crunching feet zoals de paarden op deze video van Nic Barker van Rockley Farm... Een heerlijk filmpje!
Sommige trimmers streven naar zo veel mogelijk comfort voor
paarden en redeneren dat als het paard gevoelig is hij minder zal
bewegen en dit zal de genezing hinderen. Anderen gaan te ingrijpend te
werk in het streven naar genezing van de voet en maken de paarden voor
korte of langere tijd gevoelig of zelfs kreupel.
Moet er gestreefd worden naar optimaal comfort voor (en directe
bruikbaarheid van) het paard, of gestreefd worden naar optimale
gezondheid ookal kan dit tijdelijk gevoeligheid veroorzaken? Zachte heelmeesters...
Natuurlijk wil elke paardeneigenaar een paard er zo goed mogelijk bijloopt, geen pijn heeft en nooit kreupel of gevoelig is.
Er zijn (natuurlijke en traditionele) bekappers die claimen dat ze de paarden die zij trimmen nooit
gevoelig lopen na hun trim. Ze kiezen voor een ‘less is more’ aanpak en
laten een draagrand staan onder de hoefwand en ronden het geheel
eventueel af met een mooie mustangrol. Ze laten de hielen een stuk hoger
dan het ‘wilde paard model’. Steunsels worden niet bijgewerkt in de
hoop dat ze vanzelf af zullen breken of weg zullen slijten.
Helaas
heeft deze methode bij problemen of vervormingen van de hoef geen
optimale genezing tot gevolg. Met een bekapping die niets verandert kun
je geen optimale verbetering verwachten voor bijvoorbeeld verminderde
bloedsomloop, contractie van de hiel of een straalbeen dat niet parallel
aan de grond staat.
Trimmethodes zoals dit bezorgen
ijzervrije trimmethodes een slechte reputatie, omdat de problemen van de
hoeven nooit echt opgelost worden. Paarden die behoudend bekapt worden
zullen niet vaak compleet uit de 'hoefschoenen-fase' komen en echte barefoot ambassadeurs worden. Ze zullen niet altijd even comfortabel over elke
soort terrein kunnen lopen of het goed doen in de sport.
Extreem trimmen
Een
andere groep natuurlijk bekappers vermijdt pijn en gevoeligheid bij de
behandeling van hoeven juist niet. Vooral de Strasser methode staat
hierom bekend. De duitse veearts Hiltrud Strasser ontwikkelde deze
methode die nu zo omstreden is dat zelfs mensen die Strasser
certificatie hebben heel duidelijk maken dat zij absoluut niets met haar
te maken willen hebben.
De Strasser methode werd
oorspronkelijk ontwikkeld voor paarden met extreem vervormde en zieke
hoeven. De paarden die Strasser oorspronkelijk hielp hadden al heel veel
pijn en zouden veelal worden afgemaakt als ze niet in haar kliniek
terecht waren gekomen. Het enorm verdunnen en flexibel maken van de
hoeven van deze zeer kreupele paarden verminderde vaak de ergste pijn en
maakte het voor deze paarden mogelijk betere hoeven te groeien. Tijdens
maandenlange revalidatie stonden de paarden op rubber matten in de
kliniek en kregen ze speciale verzorging.
Strassers
methode werd snel bekend via het internet. Helaas veroorzaakte deze
ingrijpende methode kreupelheid bij paarden met relatief kleine
problemen. De Strasser methode is een medische ingreep, en de
revalidatie ervan moet gedaan worden in een gespecialiseerde kliniek.
Het is niet iets dat je zelf thuis moet uitproberen.
Hiltrud
Strasser was een pionier op het gebied van het onderzoek naar
paardenhoeven. Ze heeft fantastisch werk verricht met haar onderzoek
naar de relatie tussen hoefgezondheid, voeding en beweging. De meeste
stromingen van natuurlijk bekappen hebben voor een deel de essentie van
haar werk overgenomen. Helaas hebben de verhalen over deze extreme vorm
van trimmen veel paardeneigenaren ervan weerhouden om ijzervrij te gaan.
Trimmethodes die paarden kreupel maken hebben het natuurlijk bekappen
een slechte reputatie gegeven.
De waarheid ligt in het midden
Natuurlijke hoefverzorging is geen quick-fix
voor alle hoefproblemen. Het is een proces dat een heel paardenleven
lang duurt. In sommige periodes gaat de ontwikkeling van hoeven de goede
kant op. Onder andere omstandigheden zie je een negatieve verandering
ontstaan. Als je oog krijgt voor negatieve veranderingen van de hoef en
weet wat de mogelijke oorzaken zijn kun je de hoeven positief
beïnvloeden door bijvoorbeeld de manier van bekappen aan te passen, of
de voeding of de ondergrond te veranderen. Soms volstaat een behandeling
tegen rotstraal om een negatieve tendens te doorbreken.
Heeft
je paard grotere hoefproblemen of vervormingen die in de loop van
langere tijd ontstaan zijn zal een ‘less is more’ aanpak meestal niet de
beste resultaten opleveren. Een LIM trim is meestal wel geschikt voor
paarden die al gezonde hoeven hebben. Ideaal is het als de eigenaar van
het paard zelf zo'n trim kan doen voor het tussentijdse onderhoud.
Trimstijlen
die effectiever zijn om problemen op te lossen zullen niet vaak 100%
pijnloos zijn. Een hiel die decontraheert, of een straalbeen dat
langzaam terugroteert of weer in de hoefcapsule omhoog geduwd wordt zal
in veel gevallen pijn of ongemak geven. Niet alleen in de hoef zelf maar
mogelijk ook in pezen, ligamenten, hoger in het been of elders in het
paardenlichaam. Door de processen die zich in de hoef afspelen kan het
paard dan tijdelijk gevoelig zijn of zelfs kreupel lopen. Het is een
onderdeel van het genezingsproces dat weken of maanden kan duren.
Voorbeeld Je
paard heeft flare. De hoefwand zit niet goed verbonden aan
de interne voet en de witte lijn is opgerekt. Het paard wordt kort
bekapt maar is hierna gevoelig. Twee weken later is de gevoeligheid
verdwenen. Je kunt dan concluderen: De trim was niet goed, mijn paard
was gevoelig, ik moet de hoeven langer laten. Je kunt ook denken: De
hoefwand maakt weer contact met de grond en het is tijd om er weer een
millimeter af te vijlen.
In
het eerste geval zal de flare nooit verdwijnen en de hoefwand nooit
echt goed verbonden raken met de voet. In het tweede geval zal, mits je
doorgaat met het consequent bijvijlen van de mustangrol (en de voeding
en lifestyle van het paard in orde zijn), de flare uitgroeien en na
enkele maanden de gevoeligheid verdwijnen. Vanaf dat moment zal het
paard beter uit de voeten kunnen met die korte hoefwand.
Bijhouden van veranderingen
Elk
paard zal verschillend reageren op een bekapping. Het ene paard kan
grote veranderingen aan zonder anders te gaan bewegen. Bij een ander
paard kan een millimeter langer of korter al een groot verschil
uitmaken. Als je zelf je eigen paard bekapt zul je in de loop van de
tijd (hopelijk) uitvinden wat wel en niet werkt voor je paard. Als je
paard bekapt wordt door een professional is het misschien lastig om uit
te leggen dat wat hij een maand geleden gedaan heeft wel of niet werkte
en waarom.
Wie je paard ook bekapt, het is goed om de
hoeven voor en na bekappingen te fotograferen om in de loop van de tijd
te kunnen zien of een bekapping het gewenste effect heeft gehad. Je kunt
met je bekapper de foto's bespreken. Je kunt gerichter vragen stellen:
In maart had mijn paard een barst in de teen, en nu is het december en
hij heeft die barst nog steeds. Wat kunnen we veranderen om hier iets
aan te doen?
Wat te doen bij gevoeligheid na trimmen
Stel eerst vast dat je paard niet gevoelig is geworden door verkeerd bekappen. Het is mogelijk dat de trimmer weefsel heeft weggehaald waar hij vanaf
moet blijven, zoals bijvoorbeeld de zool. Of hij heeft de hielhoogte in
één keer te veel verlaagd. Er zijn bekappers die bij gezonde hoeven een veel te sterke mustangrol aanbrengen. Een paard met een strakke witte lijn kan hierdoor in de problemen raken. Een extreme mustangrol kan zelfs de holheid van de zool verminderen. (Zie plaatje hieronder rechts)
Wat bij hoefbevangenheid positief werkt kan voor gezonde hoeven slecht zijn.
De mustangrol op het rechterplaatje is te extreem!
Stel ook vast dat het paard niet
gevoelig is doordat er materiaal niet is weggesneden dat wel weggehaald
had moeten worden. Als de hoefwand wordt verkort maar de steunsels niet
worden bijgesneden kan dit heel ongemakkelijk zijn voor een paard.
Als
je paard gevoelig loopt na een bekapping doordat er een genezingsproces
op gang is gekomen is dit vervelend, maar toch positief. Meer
doorbloeding door verbeterd hoefmechanisme, decontractie van de hiel,
verandering van de positie van het hoefbeen, meer druk op de straal; al
dit soort veranderingen zullen niet altijd 100% pijnloos verlopen.
Streef
er in elk geval naar paarden nooit zo gevoelig te bekappen dat ze
oncomfortabel zijn in de leefomgeving waar ze het grootste deel van de
dag staan en rondlopen. Beweging is de sleutel tot succes. Paarden die
zelfs in de wei niet meer willen lopen of in de bak niet meer vooruit
willen zullen niet goed vooruitgaan en hun gehele gezondheid zal er
onder leiden.
Loopt je paard niet goed over harde
ondergrond of grind? Vermijd deze bodem in het begin om kneuzingen te
voorkomen of gebruik hoefschoenen, maar check af en toe of het beter gaat. Als de kwaliteit van
de hoeven toeneemt is het goed om hoeven steeds meer te laten wennen aan
hardere en gevarieerde ondergrond. Staat je paard altijd op een
'watten' bodem van zand en zaagsel kun je niet verwachten dat hij
moeiteloos over gravel zal draven.
Help mijn hoeven zijn te kort?!
Paarden
horen niet op de rand van de hoefwand te lopen. Geef niet toe aan de
verleiding om er toch "een randje" onder te laten
staan. Het lopen op de 'draagrand' is de oorzaak van veel hoefproblemen,
niet de oplossing! De overgang van lopen op de draagrand naar lopen op
de zool en straal is in veel opzichten dezelfde overgang als die van
beslagen naar onbeslagen. Die overgang verloopt voor de meeste paarden
niet pijnloos. Het voorkomen dat de hoefwand te lang wordt (van heel
jongs af aan) is heel belangrijk.
Om de hoef zich te
laten aanpassen aan het lopen op zool en straal kost tijd,
doorzettingsvermogen en een stevig vertrouwen in de natuur. Zorg voor
zeer regelmatig bekappen en hou ook de andere sleutels voor hoefgezondheid in de gaten.
Veulenhoeven - 3 maanden oud en al de hoogste tijd voor een trim!
Regelmatig krijg ik e-mails met foto's van hoeven. Op die foto's schets ik hoe ik die hoeven zou trimmen. Ik geef tips voor als je zelf trimt of waar je op moet letten als iemand anders je paard bekapt. Als je vragen hebt over de hoeven van jouw paard stuur dan een mailtje met foto's van schone hoeven naar info @ paardenhoeven .info.
In het eerste deel van deze serie de hoeven van Elin
Elin is een grote, jonge merrie (Kigali x Victory) van bijna 4. Ze is korte tijd beslagen geweest en heeft wat wisselingen in voer en huisvesting doorgemaakt in het afgelopen half jaar hetgeen terug te zien is in enkele vage horizontale ringen. Ze staat nu 24/7 buiten en krijgt voornamelijk hooi, een dieet dat in deze fase van haar leven (licht werk) bij haar past.
Elin's hoeven hebben prima kwaliteit, maar het is wel de hoogste tijd dat ze worden getrimd. Ze zijn overal veel te lang, ze zijn asymmetrisch en de steunsels zijn overgroeid. De witte lijn verbinding is sterk maar staat onder druk (flare) doordat de hoefwand vooral ter hoogte van de kwartieren erg lang is. Elin wil graag veel kleinere en kortere hoeven met de hielen op de juiste plek. De stralen zijn niet slecht voor deze tijd van het jaar met dit afschuwelijk natte weer.
Rechts achter
Rechts achter: Asymmetrie, overgroeide steunsels en kwartierflare
Elin's rechter achterhoef is asymmetrisch. Deze hoef laat goed zien hoe lange kwartieren en overgroeide steunsels kwartierflare veroorzaken zoals in het artikel over steunsels.
Door de lange kwartieren wordt de hoefwand naar buiten getrokken. Ook de steunsels ondervinden die naar buiten gerichte kracht en klappen hierdoor om en groeien vervolgens over de zool. In Elin's geval wordt denk ik zelfs de zool naar boven gedrukt (moeilijk te zien op foto's). Een traditionele trimmer zal de rand van de hoefwand graag op 1 niveau willen hebben (met het idee dat er een hoefijzer onder zou moeten) en laat daardoor dus veel te veel hoefwand staan aan de buitenkant bij de kwartieren (bij de blauwe pijl).
Vijl de hoefwand eerst overal even tot dezelfde hoogte ten opzichte van het niveau van de zool. Maak vervolgens de hoefwand overal even dik vanaf de witte lijn (tussen de witte en blauwe stippellijn) Alles buiten de blauwe lijn mag weg. Vijl vervolgens vanaf de witte lijn de hoefwand in een hoek van 45˚, de mustangrol.
Snij de overgroeide steunsels bij totdat je de witte lijn van de steunsels heb gevonden. Hou je mes hierbij parallel aan de zool en snij kleine plakjes af, een beetje zoals je een aardappel schilt.
De hiel moet naast het breedste gedeelte van de straal terecht komen. Bij voorhoeven is het beter om ze niet in één keer te verlagen, maar in deze achterhoeven kan het wel. Uiteindelijk wil je een duidelijke driehoekige seat of corn zien (gearceerd met roze), met daaromheen de driehoekige heelbutress, die bestaat uit een stukje steunsel, de hiel en een stukje hoefwand.
Door rondom een mustangrol vanaf de witte lijn aan te brengen zullen er in dit geval 'kwartierboogjes' ontstaan aan de zijkant van de hoefwand. Hierdoor neemt de spanning op de zijkant van de hoefwand af. Als de kwartierboogjes de komende maanden worden bijgehouden krijgt de flare de kans om uit te groeien en zal de stand van de steunsels verbeteren. De omhooggedrukte zool kan dan in de komende maanden weer naar beneden komen. Als alles weer op z'n plaats zit zal de welving van de kwartierboogjes afnemen.
Links achter
Links achter: Asymmetrie, overgroeide steunsels en kwartierflare
De linker achterhoef heeft dezelfde problemen: Kwartierflare en overgroeide, over de zool geklapte steunsels. Ook op deze foto geeft het roze gearceerde gedeelte de seat of corn aan waar de trimmer van dit paard de steunsels moet wegsnijden en op zoek moet gaan naar de levende zool. Op de foto is de gewenste positie van hielen en steunsels aangegeven. De mustangrol wordt aangebracht tussen de witte en blauwe stippellijn.
Na het werk aan de onderzijde van de hoef wordt de hoef op een standaard gezet en wordt de mustangrol aan de bovenkant van hoefwand verder afgerond.
Links voor
Links voor: Kwartierflare, ondergeschoven hielen en overgroeide steunsels
De hielen van de voorhoeven zijn te hoog en zitten te ver naar voren (oranje stip). De hielen behoren zich naast het breedste deel van de straal te bevinden (blauwe stip). Vijl de hielen niet onder het niveau van de zool. Onder het niveau van de straal is geen probleem, de straal past zich makkelijk aan.
De hoefwand is te lang en ongelijk qua hoogte en dikte. Vijl de hoefwand overal even laag t.o.v. de zool en overal even dik t.o.v. de witte lijn. (Zie middelste foto, aangegeven in rood)
De steunsels zijn overgroeid. Snij de steunsels bij tot het niveau van de zool. Haal de steunsels weg aangegeven in groen, maar snij nooit in het oranje gearceerde gedeelte. (Zie rechter foto)
Rechts voor
Rechts voor: Ongeveer hetzelfde, plus ongelijke hielen
De rechter voorhoef vertoont hetzelfde patroon. De hoefwand bij de kwartieren is te lang. De hielen zijn ongelijk en zitten te ver naar voren. Op de rechterfoto is aangegeven waar de hielen horen te zitten. Verlaag de hielen van deze voorhoeven niet in 1x, dat is misschien te veel voor hem. Snij de steunsels bij zoals bij linksvoor aangegeven. Rond de hoefwand af vanaf de witte lijn in een hoek van 45 graden.
Voor het leren bijsnijden van steunsels is een zwarte hoef als deze handig. Je kunt in zo'n hoef de ongepigmenteerde hoornlaag van het steunsel en de witte lijn makkelijk herkennen. Omdat de zool is zwart weet je precies hoe ver je moet gaan.
De laatste 10 jaar heeft ‘barefoot’ zich ontwikkelt van ‘alternatief’ naar steeds meer 'mainstream'. Via het internet verspreidt de nieuwe informatie over hoeven zich razendsnel. Steeds meer paardeneigenaren doen cursussen om zelf hun hoefonderhoud te kunnen doen of laten een natuurlijk bekapper komen in plaats van een traditionele hoefsmid. In de sport doen onbeslagen paarden het ook goed, zelfs in endurance. In Nederland is het misschien nog niet zo ver, maar daarin komt langzaam maar zeker verandering.
Ontwikkelingen
Nieuwe technieken en materialen
met hetzelfde resultaat...
Techniek en medische wetenschap staan niet stil. Traditionele hoefsmeden krijgen steeds meer fantastische hulpmiddelen en materialen ter beschikking zoals polymeren, siliconen en allerlei 'verbeterde' hoefijzers. Veeartsen experimenteren met stamcelbehandeling bij hoefbevangenheid. De hoefverzorging wordt steeds duurder en ingewikkelder, met ongeveer hetzelfde resultaat: Tijdelijke pijnvermindering of een verlenging van de bruikbaarheid van het paard zonder dat hoeven genezen of vorm en functie verbeteren.
Aan de andere kant begint het succes van de natuurlijke hoefverzorging door te dringen tot een breder publiek. Steeds meer paardeneigenaren beginnen open te staan voor nieuwe visies en ideëen. Ze zetten natuurlijker methoden in om de gezondheid van het paard en de hoef te verbeteren door de levensomstandigheden van het paard meer in lijn te brengen met de aard en de behoeften van het dier. Veeartsen en hoefsmeden kunnen er eigenlijk niet meer om heen. Hoefijzers waren in hun ogen een 'noodzakelijk kwaad', maar de noodzaak begint af te nemen en de realisatie van het 'kwaad' wordt steeds duidelijker.
Nieuwe informatie begint voor een deel door te dringen tot de traditionele garde. Tegenwoordig zullen veeartsen niet standaard aanraden de hiel te verhogen bij hoefbevangenheid. Een rotatie van het hoefbeen van meer dan 10 graden betekende niet lang geleden het einde van het leven van het paard. Nu wordt zo’n paard niet direct meer opgegeven. Er zijn inmiddels te veel voorbeelden van paarden die volledig hersteld zijn door correct trimmen en een verbeterd dieet. Tien jaar geleden was het idee dat het hoefbeen parallel
aan de grond hoorde te staan om een gezonde hoef te ontwikkelen een
radicaal nieuwe gedachte. Nu is dit voor velen vanzelfsprekend.
Steeds meer veeartsen en hoefsmeden beginnen paardeneigenaren adviseren op het gebied van het dieet. Bij hoefbevangenheid wordt zeker onbeperkt grazen afgeraden en vaker vrije beweging aangeraden dan algehele boxrust.
Een illustratie van de veranderende inzichten is de film 'Het misverstand dier'. De film is gemaakt door hoogleraar Dierenwelzijn Frauke Ohl, faculteit
Diergeneeskunde, Universiteit Utrecht en door Manfred van Eijk, Viverra
Films. 'Paarden horen gewoon niet in een stal te staan', dat is een verrrassende uitspraak in een film die financieel mogelijk is gemaakt door het Ministerie van
EL&I.
Voeding en huisvesting
Ook op het gebied van de voeding is er een verschuiving merkbaar. De verkoop van biks gaat omlaag en steeds meer eigenaars stappen over op meer ruwvoer of alleen maar ruwvoer. De paardenvoeder industrie speelt handig op deze trend in en bijna elk merk heeft nu ook een laag-zetmeel/suiker voer in het assortiment en brokken gemaakt van enkel gras of lucerne. Veel paardeneigenaren beginnen zich er van bewust te raken dat ‘lekker op de wei’ riskant kan zijn.
In Nederland lopen er al een flink aantal paarden in het ‘paddockparadijs’. Er zijn ook al een aantal bewegingsstallen. Ook met verschillende ondergronden wordt geëxperimenteerd. In Amerika zijn er nu stallen waar de paarden in paddocks op fijn grind gehouden worden.
Hoefschoenen
Steeds meer mensen kopen hoefschoenen voor momenten dat het nodig is. Zo hoeft het paard niet meer elke minuut van z’n leven met metalen schoenen rond te lopen voor die paar keer per week dat hij over een ondergrond moet waar zijn voeten niet voor in conditie zijn. Steeds meer mensen realiseren zich dat een hoefijzer niet geschikt is als middel om de hoef te genezen of te verbeteren. Voor rehabilitatie worden nu steeds vaker hoefschoenen gebruikt.
Onbeslagen paarden van de bereden politie in Houston
Zelfs de politie gaat barefoot
Onder invloed van de positieve verhalen en de logica achter de barefoot principes is zelfs de bereden politie in Houston van hoefijzers overgestaps op blootsvoets. Als een traditionele instelling als de politie het doet kun je het niet meer alternatief noemen! In 2004 werden in Houston de hoefijzers van het eerste politiepaard afgehaald. Dit paard had hoefkatrolontsteking en was na een aantal jaren op speciaal beslag opgegeven door de veeartsen. In plaats van het paard te pensioeneren werden zijn ijzers verwijderd en na twee weken liep hij voor het eerst pijnvrij onbeslagen te patrouilleren. Vanaf dat moment maakten langzaam maar zeker alle politiepaarden in Houston de overgang van hoefijzers naar blootsvoets. Sommige paarden dragen tijdens het patrouilleren hoefschoenen. Veearts- en hoefsmidkosten namen met meer dan de helft af. Het aantal koliekgevallen is gedaald. De individuele stallen zijn vervangen door grote paddocks met fijn grind. De afdeling blijft bijleren en veranderen en hopen een bron van inspiratie te zijn voor paardeneigenaren in Amerika.
Oeps, foutje
De toekomst: Van smid naar hoefgezondheidsspecialist
Veel traditionele smeden hebben weerstand tegen het idee van natuurlijk bekappen. Ze voelen zich wellicht bedreigd in hun levensonderhoud en denken dat het niet werkt en niet kan. Dat is jammer en ook zakelijk gezien niet slim. Het is natuurlijk niet leuk om te merken dat je beroep achterhaald is. Of om te horen te krijgen dat wat je jarenlang gedaan hebt niet werkt en beter kan. De enige reden waarom eeuwenlang paarden beslagen was dat men niet wist hoe hoeven te genezen en te behoeden tegen vervorming. Nu is die kennis er wel en die kennis zal zich in de komende decennia nog veel verder gaan ontwikkelen en verspreiden.
De smid hoeft zijn omzet niet te zien dalen en zal de liefde voor paarden en hoeven niet hoeven te verliezen, als hij maar met de tijd meegaat en z'n aanbeeld thuis laat. Een smid zou gemakkelijk kunnen om- of bijscholen tot hoefgezondheidsspecialist. De vraag naar gezondheidsverbeterende bekappingen is veel groter dan het aanbod: het aantal goede ijzervrije trimmers in Nederland is klein en ze hebben meer werk dan ze aankunnen.
Het beroep van hoefsmid kan (en moet!) in de toekomst veranderen tot het vak van hoefgezondheids specialist die met zijn bekapping de natuurlijke slijtage van de hoef nabootst. Het streven zal niet langer uitsluitend de directe bruikbaarheid van het paard zijn maar de optimale gezondheid en genezing van de hoef. Daarnaast zal het adviseren van eigenaars op het gebied van voeding, mineralen, huisvesting, en het aanmeten van hoefschoenen tot zijn takenpakket gaan horen. Wat is er nou mooier dan een paard met pijnlijke, vervormde hoeven er weer helemaal bovenop te helpen? Dat lijkt mij veel bevredigender dan het leven van een paard tijdelijk verlengen door enkel pijnbestrijding.
Paarden kunnen hun hoeven op drie manieren neerzetten: Ze landen eerst op de hiel, of eerst op de toon, of zetten hun hoef plat op de grond. Toonlanden kan een teken zijn dat er iets niet in orde is met de hoeven en kan tot ernstige problemen leiden, zoals hoefkatrolonsteking. Train je oog, of film de beweging van de voeten van je paard om uit te vinden of hij op z'n teen of op z'n hiel landt.
Train je oog
Met het blote (ongetrainde) oog is het niet heel makkelijk te zien of je paard op de toon of op de hiel van de hoef landt. Om het verschil goed te leren zien loop je met je paard eerst een heuvel op, dan zal hij duidelijk op de toon landen. Vervolgens keer je om en leid je het paard de heuvel af, dan zal hij op de hiel landen. Loop daarna over een vlakke ondergrond. Loopt hij dan op de heuvelopwaarste of heuvelafwaartse manier? Oftewel landt hij op de teen of op de hiel?
Heuvel af: hiellanden - Heuvel op: teenlanden
Maak een video van de landing van de hoef
Wil je echt goed zien hoe een paard z’n hoeven neerzet, zet dan een video camera op de grond langs een vlakke, harde ondergrond en stap en draaf er met je paard langs. Speel de video vervolgens in slow motion af. Hieronder twee voorbeelden. Het eerste filmpje is van Arno Hendriks. Het tweede filmpje is mijn paard Sirocco die de heuvel af loopt.
Als je paard op de toon landt is het een goed idee om nog een video
opname te maken met onder z'n hoeven een schuimrubber zooltje geplakt
met tape (of met hoefschoenen als je die hebt). Laat hem even wennen aan
deze tijdelijke bescherming door wat met hem te stappen en maak dan een
nieuwe video opname. Als het paard met de extra bescherming wel op de hiel
landt heb je uitgevonden dat hij zich niet optimaal voelt in de
achterkant van de voet. Landen op de hiel
De meeste onbeslagen paarden die correct bekapt zijn en geen hoefproblemen hebben zullen op een vlakke ondergrond op de hiel landen.
Bij een hiellanding zal het onderbeen, net voordat de hoef op de grond neer komt, omklappen van bol naar hol. Op dat moment zijn de botten, gewrichten en ligamenten in de hoef perfect uitgelijnd. Alle anatomische puzzelstukken zitten in de juiste positie om de klap van de hoef op de grond op te vangen zonder dat er abnormale belasting of slijtage ontstaat.
De flexibele weefsels in de achterkant van de hoef (straal, straalkussen, kraakbeen) zullen bij een correcte hiellanding de schok van de landing absorberen.
Bij een hiellanding is de doorbloeding van voet en onderbeen maximaal en wordt al het weefsel van de hoef optimaal voorzien van voedingsstoffen en zuurstof. Hoe vaker de hoef op de hiel landt hoe sterker en gezonder de hoef (en het paard) wordt. Laat je paard dus vele kilometers maken, en niet alleen met een ruiter op z'n rug. Vrije beweging zoveel mogelijk uren van de dag is belangrijk, ook in winter!
Toonlanden
Bij toonlanden raakt de voet in feite te vroeg de grond. De teen wijst vlak voor de landing naar beneden. De teen wordt in het zand gestoken en vaak zul je bij toonlanden een stofwolkje voor de hoef zien opwaaieren.
Bij toonlanden vindt het omklapmoment van 'bol naar hol' plaats nadat de hoef al geland is en het gewicht van het paard al op het been staat. Je ziet het onderbeen een knikje maken nadat de hoef op de grond is gezet (bij het pijltje). Dat knikje is de overgang van bol naar hol van het onderbeen dat eigenlijk plaats had moeten vinden vóór de landing.
Dit knikken kan na langere tijd hoefkatrolontsteking veroorzaken. Het begint met een lichte irritatie van de buigpees, inflammatie van het hoefkatrolgebied en uiteindelijk kan het sesambeen vervormen en wegslijten.
Bij toonlanden werkt de schokdemping van de hoef minder goed omdat de voorkant van de hoef geen flexibel weefsel bevat. De verminderde schokabsorptie kan tot pijn, blessures en slijtage leiden.
Een ander nadeel van toonlanden is dat de hoef niet op een evenwichtige manier zal slijten en de krachten op de hoef niet goed verdeeld worden. De zool onder de teen zal meer slijten, de hiel zal verhogen en vernauwen. Na verloop van tijd zal de voorkant van het hoefbeen naar beneden wijzen.
Oorzaken van toonlanden
Oorzaken voor toonlanden kunnen zich zowel in de voorkant als in de achterkant van de hoef bevinden. De achterkant van de hoef
Het paard kan gevoelig zijn in de achterkant van de hoef. In veel gevallen zal rotstraal hiervan de oorzaak zijn en probeert het paard druk op de straal te vermijden door op de teen te landen. Een gezonde straal zal in samenwerking met het straalkussen en het kraakbeen zorgen dat de botten (hoefbeen, straalbeen en kroonbeen) in de juiste positie gedrukt worden om het gewicht van het paard op te vangen. Een gezonde straal is ook van essentieel belang voor een goede schokdemping.
Een onderontwikkeld straalkussen kan ook een oorzaak zijn voor het vermijden van de hiellanding. Als veulens worden geboren bestaat hun straalkussen uit een vetachtige substantie. Door vele kilometers af te leggen verandert dit weefsel in een soort kraakbeen. Je kunt het straalkussen voelen aan de achterkant van de hoef tussen de
twee vleugels van het kraakbeen in. Een goed ontwikkeld straalkussen is
dik en flexibel en voelt aan als stevig rubber.
Kraakbeen (blauw) en straalkussen (geel) kun je voelen aan de achterkant van de voet
Ook volwassen paarden kunnen nog steeds hun straalkussen verstevigen. Tienduizenden hiellandingen (eventueel om te beginnen met hoefschoenen en schokdempende inlegzooltjes) zullen er voor nodig zijn om het digitale kussen in topvorm te houden en te ontwikkelen tot een stevige schokdemper.
Als het paard al langere tijd op de toon landt en er inflammatie of schade is ontstaan in het hoefkatrol gebied kan dit ook tot pijn leiden waardoor het paard de voorkeur geeft aan toonlanden. Een vicieuze cirkel... Zelfs paarden met dit soort chronische problemen kunnen baat hebben bij een correcte trim, en het verbeteren van de kwaliteit van de straal, straalkussens en hiel.
De voorkantvan de hoef
Toonlanden kan ook veroorzaakt worden door een te lange voorkant van de hoef. Een lange teen wordt veroorzaakt door te laat of te weinig bekappen of door een zwakke, opgerekte witte lijn verbinding. Een verbrede witte lijn ontstaat door een combinatie van teveel suiker in het dieet en de hoefwand die te lang wordt gelaten.
Het afwikkelpunt in een hoef met een lange teen ligt te ver naar voren. Hoe langer de teen, hoe langer de voet op de grond blijft en hoe langer het afwikkelen van de hoef duurt. Het voorbeen kan door de vertraagde afwikkeling door het achterbeen ingehaald worden en dan aangetikt worden. De tijd van een complete pas blijft hetzelfde en het paard komt na het zweefmoment tijd te kort om de hoef op te klappen voor de landing. Paarden met lange tenen zullen ook vaak de neiging hebben om te struikelen.
Hieronder een video doe je het verschil tussen hiel en toonlanden perfect laat zien en uitlegt.
Oplossingen voor toonlanden
Oplossingen voor toonlanden zijn hetzelfde als de vijf sleutels voor gezonde hoeven in het algemeen. Een correcte trim, natuurlijk voedsel met een laag suikergehalte, hygiëne, gevarieerde ondergrond en veel (vrije) beweging.
- Zorg voor gezonde stralen. Hou ze schoon en droog en behandel bij de eerste symptomen direct tegen rotstraal.
- Bekap de hoeven op een natuurlijke manier met een korte, goed afgeronde teen, korte steunsels en lage hielen.
- Zorg dat je paard veel beweging krijgt. Is je paard een toonlander dan doe je er goed aan hoefschoenen met zooltjes voor hem aan te schaffen. Als hij met deze extra schokdempers goed op de hiel landt zullen veel kilometers en hiellandingen hem helpen de achterkant van de hoef te trainen en te versterken.
- Voer je paard een celluloserijk, suikerarm dieet. Dit voorkomt het verzwakken van de witte lijn verbinding en voorkomt daardoor flare bij de teen. Zorg voor aanvullende mineralen die precies aansluiten op het voer dat het paard krijgt.
- Zorg voor een gevarieerde ondergrond. Een paard in een box met zaagsel die een uur in een zachte zandbak loopt zal geen kans krijgen een sterke hoef te ontwikkelen.
Een verzameling links naar interessante websites met informatie over hoeven en gerelateerde onderwerpen. Kom regelmatig op deze pagina terug want de lijst is nog lang niet compleet...
